Οι άνεμοι θα πνέουν βόρειοι! Δελτίο καιρού μια άσκηση για τη Δυσλεξία

Στη προσπάθεια μας να βοηθήσουμε το παιδί με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες να γράψει κείμενα αποτυπώνοντας τις ιδέες του σε καθαρά νοήματα είναι απαραίτητο να το φέρουμε σε επαφή με διαφορετικούς τύπους γραφής. Μια περίληψη, μια ανακοίνωση, ένα γράμμα χρειάζονται διαφορετικό κώδικα γραπτού λόγου και δομή κειμένου.

Μια πρωτότυπη άσκηση γραπτού λόγου είναι το Δελτίο Καιρού. Πρόκειται για μια άσκηση που αναγκάζει το παιδί να γράψει μικρές και σαφείς προτάσεις, δίνοντας συγκεκριμένες πληροφορίες παίζοντας με όρους και σημεία του ορίζοντα.

Άσκηση: Βρίσκετε εικόνες απο τις 4 εποχές του χρόνου. Για κάθε εικόνα φτιάχνετε μια σελίδα που να μπορεί να γράψει ένα μικρό δελτίο καιρού. Προτού ξεκινήσει του υποδεικνύετε ένα παράδειγμα το οποίο συζητάτε μαζί και εξηγείτε την ορολογία. Όπως:

"Αύριο 19 Απριλίου στην Αττική ο καιρός θα είναι καλός. Μέχρι το μεσημέρι θα έχουμε ηλιοφάνεια ενώ απο το απόγευμα αναμένεται να βρέξει στα Δυτικά του νομού. Οι άνεμοι θα πνέουν νότιοι 2-3 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί απο +15 έως +20 βαθμούς Κελσίου."

Καλοκαίρι

Χειμώνας

Θα βοηθούσε να παρακολουθήσετε μαζί τη παρουσίαση ένα δελτίου καιρού και να εξηγήσετε την ορολογία:



Λεξιλόγιο: μποφόρ, Κελσίου, άνεμοι, Βόρειοι, Νότιοι, Δυτικά, Ανατολικά, κυμαίνεται, ηλιοφάνεια, καταιγίδα, βροχόπτωση, αύξηση, μείωση κτλ.

Tip: Με αφορμή το κείμενο θα αποκαλυφθούν και τα κενά του δυσλεξικού παιδιού στο προσανατολισμό. Με αφορμή την άσκηση με τη βοήθεια ενός χάρτη θα μπορέσετε να εξηγήσετε εκ νέου τα σημεία του ορίζοντα.

Απευθύνεται: Σε παιδιά σχολικής ηλικίας με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες που χρειάζεται να εκπαιδευτούν στη σαφήνεια του γραπτού λόγου. Μπορεί να αποτελέσει άσκηση και για όλα τα παιδιά αυτής της ηλικίας. Μπορεί να γίνει απο γονείς, εκπαιδευτικούς, θεραπευτές.

Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter  

Ο τροχός των λέξεων! Δυσλεξία & Παραγωγή λόγου

Η ευρηματικότητα μετατρέπει τις ασκήσεις σε παιχνίδι!

Κατά την προσπάθεια να επιτύχουμε το στόχο της παραγωγής λόγου, σε παιδιά με Δυσλεξία και άλλες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, προκύπτουν πολλές ασκήσεις σε μορφή παιχνιδιού ώστε να κεντρίσουμε το ενδιαφέρον και να αυξήσουμε το κίνητρο. 

Έτσι στα πλαίσια των Ειδικών Μαθημάτων Δυσλεξία at home μια απο τις παραπάνω ασκήσεις είναι και " Ο τροχός των λέξεων!"

Υλικά: χαρτί Α4, μαρκαδόροι, διαβήτης και χάρακας

Οδηγίες: Μέσα σε ένα μεγάλο κύκλο χωρίζετε σε τμήματα και συμπληρώνετε λέξεις. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα έχουμε ουσιαστικά και επίθετα.

Το παιδί επιλέγει τα κατάλληλα ζευγάρια ουσιαστικών-επιθέτων κάθε φορά και δημιουργεί προτάσεις. 

Ο τροχός μπορεί να χρησιμοποιηθεί με πολλά ζευγάρια και να ενισχύσουμε έτσι γνώσεις γραμματικής και παραγωγής λόγου:

• ουσιαστικά και ρήματα πχ. παιδί-παίζει
• σύνθεση συλλαβών/λέξεων πχ. μ-α, νε-ρο
• σύνθεση σύνθετων λέξεων πχ. μολύβι και θήκη
• ένωση παράγωγων λέξεων της ίδιας οικογένειας πχ. δάσος-δασοφύλακας

Η επέκταση της άσκησης οδηγεί τη χρήση των ζευγαριών σε προτάσεις.

✺ Παράδειγμα εφαρμογής:

Μέσα από το παιχνίδι, το παιδί εξασκείται στη σύνδεση επιθέτου και ουσιαστικού, κατανοώντας στην πράξη τη συμφωνία τους και τη λειτουργική τους σχέση μέσα στην πρόταση.

Ο χρωματισμός των ζευγαριών με ίδιο χρώμα ενισχύει τη οπτική διάκριση και την κατηγοριοποίηση, ενώ ταυτόχρονα βοηθά το παιδί να οργανώνει τη σκέψη του και να εστιάζει στη σωστή αντιστοίχιση των λέξεων. Παράλληλα, η δημιουργία προτάσεων με βάση τα ζευγάρια που προκύπτουν συμβάλλει στον εμπλουτισμό του λεξιλογίου, στην ανάπτυξη της συντακτικής δομής και στην ενίσχυση της εκφραστικής ικανότητας.

Καλλιεργείται και η δημιουργική σκέψη, καθώς κάθε διαφορετικός συνδυασμός οδηγεί σε νέες, πρωτότυπες προτάσεις!

Tip: 

Μπορεί με τον ίδιο τρόπο να χρησιμοποιηθεί ακόμα και στα Μαθηματικά πχ. να χρωματίσει με το ίδιο χρώμα την πρόσθεση και το σωστό αποτέλεσμα!

Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!

✺ Τρόποι συνεργασίας:

Αν είστε Ειδικοί Παιδαγωγοί:

Αν είστε Γονείς:

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

fb & instagram

20 μορφές γραπτού λόγου για το παιδί με Δυσλεξία

Το παιδί κατά τη φοίτηση του στο Δημοτικό ολοκληρώνει μια μεγάλη πορεία μάθησης. Μαθαίνει να διαβάζει και να γράφει, σχεδόν όλη τη γραμματική της Ελληνικής γλώσσας, να επεξεργάζεται και να παράγει Λόγο. Η παραγωγή του λόγου γίνεται πιο απαιτητική κατά κύριο λόγο στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού. Εκεί πλέον καλείται να εφαρμόσει την ορθή γραφή, κανόνες γραμματικής και στίξης και να παράξει ένα πλήρες κείμενο ιδεών με τη σωστή συντακτική δομή.

Όλες αυτές οι απαιτήσεις γίνονται ακόμα πιο δύσκολες όταν αφορούν σε παιδί με Δυσλεξία/μαθησιακές δυσκολίες. Το Δυσλεξικό παιδί έχοντας να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες του εμφανίζει και ένα αποδυναμωμένο κίνητρο να εμπλακεί σε αυτή τη διαδικασία. Έτσι θα πρέπει να το εντάξουμε σιγά, σιγά και με ένα αυξανόμενο δείκτη δυσκολίας σε όλες τις μορφές γραπτού λόγου χρησιμοποιώντας όσο γίνεται και τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα του.

20 μορφές γραπτού λόγου:

• Να συνθέσει ένα γράμμα σε κάποιον.
• Να συντάξει μια επιστολή.
• Να βγάλει μια ανακοίνωση για κάποιο γεγονός.
• Να φτιάξει μια πρόσκληση.
• Να γράψει γραπτά σημειώματα δίνοντας σύντομες πληροφορίες πχ. Μαμά έχω πάει στη γιαγιά και θα γυρίσω πριν το μεσημέρι.
• Να γράψει το κατάλογο για τα ψώνια.
• Να γράψει μηνύματα στο κινητό.
• Να καταλήξει σε μια γραπτή περίληψη.
• Να φανταστεί γραπτά το τέλος/αρχή μιας ιστορίας.
• Να γράψει ένα διαφορετικό τέλος μιας ιστορίας.
• Να παράξει υποθετικό λόγο πχ. Ακούστηκε ένα δυνατό φρενάρισμα. Τι μπορεί να έχει γίνει; Δώσε πέντε πιθανές εξηγήσεις.
• Να γράψει Ημερολόγιο.
• Να περιγράψει σε κείμενο μια εικόνα.
• Να ζωγραφίσει μια εικόνα και να γράψει μια ιστορία.
• Να δοθούν σκόρπιες λέξεις και να τις συνθέσει κάνοντας μια ιστορία.
• Να δώσει γραπτές οδηγίες πχ. Οδηγίες για να λούσουμε τα μαλλιά μας.
• Να γράψει μια συνταγή.
• Να γράψει πινακίδες με μηνύματα πχ. Απαγορεύεται το κάπνισμα.
• Να δημιουργήσει γραπτά τηλεφωνικούς διαλόγους.
• Να καταγράψει ένα δελτίο καιρού.

Ένα αγόρι με μαθησιακές δυσκολίες ζωγράφισε και έφτιαξε μια φανταστική ιστορία!

Απευθύνεται: Σε όλα τα παιδιά του Δημοτικού και κυρίως σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες που χρειάζονται εξάσκηση και εκπαίδευση σε όλες τις μορφές του γραπτού λόγου.

Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter  

10+1 τρόποι να βοηθήσουμε να μάθει Μαθηματικά!

Τα μαθηματικά είναι ένας τομέας όπου τα παιδιά με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες εμφανίζουν αυξημένες πιθανότητες να δυσκολευτούν. Ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι οι σύνθετες γλωσσικές πληροφορίες και όροι που εμπεριέχουν οι εκφωνήσεις, η συμβολική γλώσσα που χρησιμοποιείται πχ. σύμβολα πράξεων, οι δυσκολίες στο χωρικό και χρονικό προσανατολισμό, η αδυναμία να απομνημονεύουν και να ακολουθούν συγκεκριμένα βήματα και οδηγίες. Είναι λοιπόν πολύ βασικό να γνωρίζουμε Πως μπορεί το περιβάλλον του παιδιού να το εξοικειώσει με τον κόσμο των μαθηματικών.

Στο www.fortheteachers.org δημοσιεύτηκαν τρόποι που μπορεί ένας γονιός μέσα στη καθημερινότητα να βοηθήσει το παιδί του με τα Μαθηματικά. 

10+1 τρόποι που μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν το παιδί τους να μάθει Μαθηματικά:

1. Αναζητήστε σχήματα και μοτίβα στη καθημερινή ζωή.
2. Βάλτε το παιδί σας να μετρήσει υλικά για μια συνταγή που φτιάχνετε.
3. Ρωτήστε το παιδί σας να σας εξηγήσει τις μαθηματικές δεξιότητες που μαθαίνει αυτό το καιρό στο σχολείο.
4. Καθώς βοηθάτε το παιδί σας στα μαθηματικά για το σχολείο ρωτήστε το να σας εξηγήσει πως κατέληξε σε μια απάντηση.
5. Βοηθήστε το παιδί σας να βρει κατάλληλα on line παιχνίδια αριθμών και επίλυσης προβλημάτων.
6. Να παίζετε μαζί παιχνίδια με κάρτες και επιτραπέζια παιχνίδια που εμπεριέχουν νούμερα και μοτίβα.
7. Ζητήστε απο το παιδί να υπολογίσει τα ρέστα ή να υπολογίσει το συνολικό κόστος ενώ κάνετε τις αγορές σας.
8. Συγκρίνετε: Ποιος είναι ο ψηλότερος/βαρύτερος/μακρύτερος/μικρότερος/γρηγορότερος/πιο ζεστός/πιο ακριβός κτλ.
9. Έχετε στη διάθεση σας εργαλεία όπως: χάρακα, ζυγαριά,  κομπιούτερ υπολογισμού και μεζούρα.
10. Ενθαρρύνετε το παιδί να παρακολουθεί το σκορ ή άλλα στατιστικά για το αγαπημένο του ομαδικό παιχνίδι.
11. Χρησιμοποιήστε ζάρια για να κατασκευάσετε παιχνίδια εξάσκησης μαθηματικών.

Επισημάνετε τους τρόπους που τα μαθηματικά είναι μέρος της καθημερινής μας ζωής: χρήματα, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, μουσική, τέχνη, μαγειρική.

Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter  

Γραμματόσουπα! Δυσγραφία, Δυσλεξία & Γράμματα

Ο ρόλος της Ειδικής Αγωγής σε παιδιά με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες είναι να ξεπεράσει τα κλειστά εκπαιδευτικά όρια της κλασσικής διδασκαλίας και να εντάξει μέσα στη διαδικασία τη συμμετοχή, τις αισθήσεις, την κίνηση. 

Η μαθησιακή πράξη πρέπει να γίνεται εμπειρία ώστε η γνώση να βιώνεται και να γίνεται κτήμα του παιδιού. Τα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες είναι οι λεγόμενοι κιναισθητικοί και πολυαισθητηριακοί μαθητές και για αυτό πρέπει ένα πρόγραμμα παρέμβασης να προσφέρει ευκαιρίες μιας τέτοιας διδασκαλίας.

Η άσκηση Γραμματόσουπα! ανήκει στις ασκήσεις που βοηθούν τα παιδιά να μάθουν τις μορφές των γραμμάτων ενισχύοντας την οπτική τους διάκριση καλλιεργώντας παράλληλα τη λεπτή κινητικότητα τους.

Υλικά: ένα μεγάλο σκεύος (μπολ, κατσαρόλα κτλ.), πλαστικά γράμματα, τρυπητή κουτάλα, πετσέτα.

Οδηγίες: Βάζουμε στη κατσαρόλα νερό και τα γράμματα. Προτρέπουμε το παιδί να "ψαρέψει" το γράμμα που θέλουμε.

Αφού το ψαρέψει το τοποθετεί στην πετσέτα με τη σωστή κατεύθυνση, δηλ. το /ε/ να κοιτάει προς τα δεξιά. Συνεχίζει μέχρι να τελειώσουν όλα τα γράμματα.

Tip: Προτιμήστε ένα σκεύος με μαύρο πάτο που κάνει την αντίθεση των χρωματιστών γραμμάτων πιο έντονη.

Γιατί αυτή την άσκηση; Ποια είναι τα οφέλη;

Γνωστικά και γλωσσικά οφέλη

Πολυαισθητηριακή εκμάθηση. Το παιδί βλέπει το γράμμα, ακούει τον ήχο που ζητάς, νιώθει το σχήμα του και το πιάνει με κίνηση. Όσο περισσότερα αισθητηριακά κανάλια εμπλέκονται, τόσο πιο πολλές διαδρομές δημιουργούνται στη μνήμη για την ίδια πληροφορία.

Ενίσχυση της αντιστοίχισης γραφήματος–φωνήματος. Ακούει τον ήχο και πρέπει να εντοπίσει το σωστό γράμμα, κάτι που βρίσκεται στον πυρήνα της δυσκολίας στη δυσλεξία.

Οπτική διάκριση ομοιόμορφων γραμμάτων. Η αναζήτηση μέσα σε "θόρυβο" (πολλά γράμματα μαζί) ασκεί την οπτική διάκριση και βοηθά στη διαφοροποίηση γραμμάτων που μοιάζουν. Αν όλα τα γράμματα είναι σε μία λεκάνη, το παιδί μαθαίνει να εστιάζει σε χαρακτηριστικά του σχήματος του κάθε γράμματος.

Εξάσκηση της εργαζόμενης μνήμης. Όταν ζητάς δύο ή τρία γράμματα στη σειρά, το παιδί πρέπει να τα κρατήσει στη μνήμη όσο ψάχνει. Μπορείς να προχωρήσεις σε συλλαβές και απλές λέξεις.

Βάση για φωνολογική επίγνωση και ανάγνωση. Η δραστηριότητα επεκτείνεται εύκολα σε ψάρεμα γραμμάτων για να σχηματιστεί μια λέξη, σε ψάρεμα του αρχικού ή του τελικού φθόγγου μιας λέξης, ή σε "βρες το γράμμα που λείπει".

Κινητικά και αισθητηριακά οφέλη

Οπτικοκινητικός συντονισμός. Το μάτι καθοδηγεί το χέρι που κινεί την κουτάλα, κάτι που ενισχύει τη συνεργασία οφθαλμού–χεριού, χρήσιμη και για τη γραφή.

Λεπτή κινητικότητα και έλεγχος χεριού. Το κράτημα της κουτάλας, ο ακριβής χειρισμός και η σταθερότητα του καρπού προετοιμάζουν τη λαβή και τον έλεγχο που απαιτεί το γράψιμο.

Αισθητηριακή ρύθμιση. Αν η λεκάνη περιέχει νερό, ρύζι ή άμμο, το παιδί λαμβάνει ευχάριστο αισθητηριακό ερέθισμα, που μπορεί να είναι χαλαρωτικό και οργανωτικό.

Διασταύρωση μέσης γραμμής και αμφίπλευρος συντονισμός. Αν το ένα χέρι κρατά τη λεκάνη ή τη στηρίζει και το άλλο χειρίζεται την κουτάλα, ασκείται η συνεργασία των δύο χεριών.

Συναισθηματικά και παρακινητικά οφέλη

Μείωση άγχους. Για παιδιά που συχνά βιώνουν αποτυχία σε εργασίες γραφής ή ανάγνωσης, το παιχνίδι μειώνει την πίεση της εξέτασης και δημιουργεί θετική σχέση με τα γράμματα.

Βελτίωση προσοχής και συγκέντρωσης. Η κίνηση και ο στόχος ("βρες το σωστό γράμμα") κρατούν το παιδί ενεργό. Είναι καλή επιλογή για παιδιά με δυσκολία διατήρησης προσοχής.

Άμεση ανατροφοδότηση και αίσθημα επιτυχίας. Το παιδί βλέπει αμέσως αν έπιασε το σωστό γράμμα, με ξεκάθαρη επιβεβαίωση χωρίς κριτική.

Αυτονομία και αυτοπεποίθηση. Αναλαμβάνει ενεργό ρόλο και μπορεί να γίνει και αυτό εξεταστής,  ζητώντας γράμματα από τον ειδικό παιδαγωγό ή από συμμαθητή του εάν βρισκόμαστε σε τάξη ή τμήμα ένταξης.

Η άσκηση ανάλογα με την ηλικία, τις δυσκολίες και τη γνώση που θέλουμε να μεταδώσουμε μπορεί να έχει πολλές παραλλαγές.

Παραλλαγές άσκησης:

• Να βρει μόνο τα φωνήεντα ή σύμφωνα.
• Να βρει το πρώτο/δεύτερο/τρίτο κτλ γράμμα της λέξης που ακούει.
• Να φτιάξει συλλαβές.
• Να ψαρέψει το σωστό /ι/, /ο/, κτλ ανάλογα με την καταληκτική ορθογραφία της λέξης που του λέμε.
• Να φτιάξει λέξεις.
• Να του βάλουμε τα γράμματα μόνο μιας λέξης και αυτό ψαρεύοντας με τη σειρά να σχηματίσει αυτή τη λέξη.
• Να ψαρέψει την αντίθετη/συνώνυμη λέξη απο αυτή που ακούει.

Παράδειγμα εφαρμογής

Εφαρμογή της άσκησης από την ειδικό παιδαγωγό

που βρίσκεται σε εξ αποστάσεως εποπτεία.

Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!

✺ Τρόποι συνεργασίας:

Αν είστε Ειδικοί Παιδαγωγοί:

Αν είστε Γονείς:

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

fb & instagram