Τονισμός με Lego! Ο τονισμός σαν παιχνίδι για τις μαθησιακές δυσκολίες!



Στην επιστήμη της Γλωσσολογίας ο τόνος εκφράζεται σαν ένα σημάδι που τοποθετείται πάνω από ένα γράμμα και δίνει φωνητικές πληροφορίες 
για την προφορά του.

Στην ελληνική γλώσσα ο τονισμός είναι δυναμικός και συνοδεύει τη γραφή των λέξεων, ενώ διέπεται από συγκεκριμένους κανόνες πχ. τοποθετείται πάνω από φωνήεντα, στα κεφαλαία μπαίνει πάνω αριστερά, τονίζονται όλες οι 2βες, 3βες, 4βες, πολυσύλλαβες λέξεις αλλά και κάποιες μονοσύλλαβες σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (πώς, πού, ή) κλπ.

Τι ισχύει όμως για το παιδί με Δυσλεξία και Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες;

Πολλές φορές ο αναγνώστης με ΕΜΔ δεν τονίζει σωστά κατά την ανάγνωση του είτε γιατί δε γνωρίζει πού τονίζεται η λέξη που διαβάζει είτε γιατί δεν την αναγνωρίζει, είναι σαν να τη "βλέπει για πρώτη φορά". Αυτό οφείλεται στις γνωστές δυσκολίες της ακουστικής διάκρισης που πολλές φορές συνυπάρχουν με δυσκολίες στην εικόνα των λέξεων.

Γιατί είναι σημαντικό να εκπαιδευτεί στον τονισμό;

Ο τονισμός στην Ελληνική γλώσσα συνδέεται άμεσα με τη σημασιολογία (λάδια-λαδιά) αλλά και την ορθογραφία των λέξεων (παίρνω-περνώ). Έτσι, αν ο μαθητής με ΕΜΔ δεν αναπτύξει μια βασική ευαισθησία στη διαδικασία του τονισμού τότε αυτή η αδυναμία θα κοστίζει συχνά σε κατανόηση κατά την ανάγνωση κειμένων. 

Για να ενισχύσουμε την τονική διαδικασία έχουμε δείξει την εισαγωγική άσκηση "Με τα μάτια στον τόνο" ενώ έχουν δημοσιευτεί και μέθοδοι για να οπτικοποιηθεί η δυναμικότητα του τονισμού, να δείξουμε δηλαδή τι σημαίνει ότι η τονισμένη συλλαβή χρειάζεται να προφερθεί με μεγαλύτερη ένταση από τις άλλες, όπως γίνεται στη μέθοδο "Ποιος θα ανέβει το σκαλοπάτι;" ή όπως φαίνεται στο άρθρο "Ας τον πάρει το μπαλόνι"!

Για την ενίσχυση της ενέργειας του τονισμού εργαστήκαμε και σε αυτό το άρθρο.

Παρουσιάζουμε ένα ευχάριστο παιχνίδι τονισμού με Lego!

Υλικά: Lego, μαρκαδόρος

Αρχικά γράφουμε σε Lego λέξεις των οποίων τον τονισμό θέλουμε να βελτιώσουμε. Οι λέξεις μπορεί να έχουν ποικιλία στη φωνοτακτική δομή πχ. 2βες /σφ/, 3βες /σσφ/, λέξεις με τελικό /ς/ αλλά και λέξεις που χρειάζεται να γενικευτεί κάποιος κανόνας όπως ο τονισμός των 2φων φωνηέντων.

Έπειτα σε ένα μονό Lego γράφουμε τον τόνο.

Το παιδί έχει τη λέξη μπροστά του, διαβάζει φωναχτά ή σιωπηρά και βάζει τον τόνο στη σωστή θέση.






Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!



✺ Τρόποι συνεργασίας:

  • Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ 

  • Αν είστε ειδικοί θεραπευτές! 
    • Κλικ στην εικόνα τις για εποπτείες εξ αποστάσεως σε ειδικούς παιδαγωγούς.




  • Αν είστε γονείς! 
    • Κλίκ στην εικόνα για την παρέμβαση εξ αποστάσεως σε παιδιά με Μαθησιακές δυσκολίες.



  • Κλικ στην εικόνα για τις εποπτείες εξ αποστάσεως σε γονείς.


Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com

Dyslexia tip της ημέρας! Για την αναγνωστική ροή!

tip, δυσλεξία, ανάγνωση, ροή

[...] η ενδυνάμωση της αναγνωστικής ευχέρειας και κατανόησης των μαθητών είναι ζήτημα μεγάλης σπουδαιότητας και το σχολείο μέσω της διδασκαλίας των δεξιοτήτων αυτών, αποτελεί κορυφαίο παράγοντα υποστήριξης των δικαιωμάτων των παιδιών (Τζιβινίκου, 2018).

Ως αναγνωστική ευχέρεια εννοούμε τη δυνατότητα του αναγνώστη να πραγματοποιεί φωναχτή ανάγνωση με άνεση, ταχύτητα, χωρίς λάθη, χρησιμοποιώντας τα σημεία στίξης και χρωματίζοντας τη φωνή του. 

Έχουμε δημοσιεύσει αρκετές μεθόδους και ασκήσεις για την ενίσχυση της αναγνωστικής αποκωδικοποίησης και ευχέρειας.

Σε αυτό το Dyslexia Tip αναφέρουμε πολύ σύντομα πώς μπορεί ο παιδαγωγός να ρυθμίσει την αναγνωστική συμπεριφορά του παιδιού με αναγνωστικές δυσκολίες ώστε να πετύχει, ο μαθητής να μη διαπερνά τις λέξεις με άναρχο ρυθμό.



Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!



✺ Τρόποι συνεργασίας:

  • Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ 

  • Αν είστε ειδικοί θεραπευτές! 
    • Κλικ στην εικόνα τις για εποπτείες εξ αποστάσεως σε ειδικούς παιδαγωγούς.




  • Αν είστε γονείς! 
    • Κλίκ στην εικόνα για την παρέμβαση εξ αποστάσεως σε παιδιά με Μαθησιακές δυσκολίες.



  • Κλικ στην εικόνα για τις εποπτείες εξ αποστάσεως σε γονείς.


Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com

Πώς θα βρω την απάντηση; 9 βήματα επεξεργασίας κειμένων στη Δυσλεξία!

κείμενο, επεξεργασία, βήματα, δυσλεξία
 "Τα ευρήματα των σύγχρονων ερευνών παρέμβασης υπογραμμίζουν ότι η αναγνωστική κατανόηση των "φτωχών" αναγνωστών βελτιώνεται δραματικά μετά τη διδασκαλία στρατηγικών (Palincsar & Brown, 1984)"( Μαθησιακές δυσκολίες και εκπαιδευτική πράξη, Σουζάνα Παντελιάδου)

Μια από τις πιο συνηθισμένες αδυναμίες που εκδηλώνεται σε παιδιά με αναγνωστικές δυσκολίες είναι η αδυναμία να ακολουθούν με επιτυχία το νόημα του κειμένου όσο διαβάζουν. Έτσι, όταν χρειάζεται ο μαθητής να απαντήσει σε ερωτήσεις κατανόησης είτε καταναλώνει αρκετό χρόνο σε επαναληπτικές αναγνώσεις είτε καταφεύγει σε πρόχειρες και ελλιπείς απαντήσεις που δεν αντιπροσωπεύουν το γενικό επίπεδο αντίληψης του.

Το αναγνωστικό άγχος και η υπερπροσπάθεια να αναγνωρίσουν και να αποκωδικοποιήσουν τις λέξεις οδηγεί σε μειωμένη ενσυνείδητη προσπάθεια για συγκέντρωση στο νόημα του περιεχομένου.

Πώς θα βοηθήσω τον μαθητή με ΕΜΔ να εντοπίζει τις απαντήσεις στις ερωτήσεις ενός κειμένου;

Αυτό που διαφεύγει σε μεγάλο βαθμό σε έναν αδύναμο αναγνώστη είναι η γνώση της δομής των κειμένων. Δεν έχουν επίγνωση του τρόπου που αναπτύσσονται οι πληροφορίες μέσα στο κείμενο. Ποιες αναφέρονται στην αρχή, στη μέση, στο τέλος. Επίσης δεν θυμούνται μεγάλο μέρος από το περιεχόμενο, ενώ συγκρατούν αποσπασματικές πληροφορίες. 

Έτσι αναδεικνύεται η ανάγκη να διδάξουμε το πώς δομείται ενα κείμενο. Να "ανοίξουμε τα μάτια" του παιδιού με ΜΔ για το πως κατανέμονται οι πληροφορίες μέσα σε αυτό ώστε να μπορεί να οργανώσει πιο αποτελεσματικά την αναζήτηση τους. 

Αν για παράδειγμα πρέπει να επεξεργαστούμε ένα κείμενο αφήγησης διδάσκουμε ότι οι πληροφορίες οργανώνονται:

  • στην αρχή: πότε, πού, ποιοι 
  • στη μέση: χρονική αλληλουχία γεγονότων, η εξέλιξη κλπ.
  • στο τέλος: συμπέρασμα κλπ.
Ποια είναι τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουμε στην επεξεργασία του κειμένου για τις ερωτήσεις κατανόησης;

9 Βήματα επεξεργασίας
  • Τίτλος: από τον τίτλο δίνει πιθανές απαντήσεις για το θέμα του κειμένου
  • Αρίθμηση παραγράφων
  • Ανάγνωση κάθε παραγράφου
  • Χωρισμός παραγράφου σε 3 μέρη: αρχή, μέση, τέλος
  • Αναφέρει τι λέει κάθε τέτοιο μέρος: πλαγιότιτλος όπου χρειάζεται για καλύτερη οργάνωση των πληροφοριών
  • Ανάγνωση ερωτήσεων: είμαστε σίγουροι ότι κατανοεί πλήρως την κάθε ερώτηση
  • Στην αρχή δείχνουμε πώς χρησιμοποιούμε όλες αυτές τις σημειώσεις που κάναμε πάνω στο κείμενο, πχ. στην ερώτηση Πώς ξεκίνησαν τα προβλήματα για τον ήρωα της ιστορίας; δείχνουμε βήμα βήμα πού θα αναζητήσουμε την απάντηση.
  • Υπογραμμίζει την απάντηση
  • Άγνωστες λέξεις: ακολουθούμε κάποιες από τις στρατηγικές για το χειρισμό του άγνωστου λεξιλογίου.

Σταδιακά συμμετέχουμε λιγότερο στη διαδικασία όσο το παιδί προσανατολίζεται όλο και πιο πετυχημένα μέσα στο κείμενο.

Αυτές οι στρατηγικές ανάλυσης και επεξεργασίας έχουν έναν τονισμένο μεταγνωστικό χαρακτήρα και βοηθούν πάρα πολύ στην ανάπτυξη της αναγνωστικής ωριμότητας του παιδιού και γίνεται ένας αναγνώστης που αποκτά όλο και μεγαλύτερη συνείδηση της αρχιτεκτονικής των κειμένων. 

Για αυτό και είναι εξαιρετικά σημαντικό ο μαθητής με ΕΜΔ να έρθει σε επαφή με όλα τα είδη κειμένων. Μερικά από αυτά είναι:
  • αφήγηση
  • περιγραφή
  • διήγηση
  • ποίημα
  • γράμμα
  • ανακοίνωση
  • διαφήμιση
  • άρθρο
  • ομιλία
  • αγγελία
  • συνέντευξη
  • συνταγή
  • οδηγίες: κατασκευής, παιχνιδιού κλπ.
  • ημερολόγιο
  • περίληψη: βιβλίου, ταινίας 
  • κόμικ



Για περισσότερες στρατηγικές κατανόησης μπορείτε να διαβάσετε:




Δείτε τα 9 βήματα σε video:




Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!



✺ Τρόποι συνεργασίας:

  • Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ 

  • Αν είστε ειδικοί θεραπευτές! 
    • Κλικ στην εικόνα τις για εποπτείες εξ αποστάσεως σε ειδικούς παιδαγωγούς.




  • Αν είστε γονείς! 
    • Κλίκ στην εικόνα για την παρέμβαση εξ αποστάσεως σε παιδιά με Μαθησιακές δυσκολίες.



  • Κλικ στην εικόνα για τις εποπτείες εξ αποστάσεως σε γονείς.


Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
 

Γνωρίζεις ότι;









Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!



✺ Τρόποι συνεργασίας:

  • Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ 

  • Αν είστε ειδικοί θεραπευτές! 
    • Κλικ στην εικόνα τις για εποπτείες εξ αποστάσεως σε ειδικούς παιδαγωγούς.




  • Αν είστε γονείς! 
    • Κλίκ στην εικόνα για την παρέμβαση εξ αποστάσεως σε παιδιά με Μαθησιακές δυσκολίες.



  • Κλικ στην εικόνα για τις εποπτείες εξ αποστάσεως σε γονείς.


Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com

Καλές γιορτές! Χαρούμενο το 2024!

 

χριστούγεννα, 2024, δυσλεξία

Εύχομαι χρόνια πολλά στον καθένα σας προσωπικά! Σε λίγες μέρες θα συναντηθούμε πάλι εδώ, στο γνωστό μέρος, για να ξεκινήσουμε μαζί το 2024 ανανεωμένοι και περισσότερο δημιουργικοί!


Καλή χρονιά! 🎄


Φιλικά,

Άσπα Μητρακάκη