Τι κάνω όταν δεν καταλαβαίνει αυτό που διαβάζει; Άσκηση κατανόησης στη Δυσλεξία

Διαβάζει το κείμενο και μετά δε θυμάται τι έχει διαβάσει!

Μια συχνά αμήχανη κατάσταση για παιδιά με Δυσλεξία, Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και άλλες Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες είναι η δυσκολία τους να αναπαράγουν το νόημα ενός γραπτού κειμένου. Η περιορισμένη κατανόηση και η αδυναμία συγκράτησης των πληροφοριών που αυτό περιέχει αποτελούν βασική αιτία του προβλήματος. 

Στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής και θεραπευτικής παρέμβασης εφαρμόζεται πληθώρα δομημένων ασκήσεων και στρατηγικών, με στόχο την ενίσχυση της αναγνωστικής κατανόησης, της λειτουργικής μνήμης και των ανώτερων γνωστικών διεργασιών.

Τι εννοούμε με τον όρο ανώτερες γνωστικές διεργασίες;

Ο όρος ανώτερες γνωστικές διεργασίες αναφέρεται σε σύνθετες νοητικές λειτουργίες που επιτρέπουν στο άτομο όχι απλώς να λαμβάνει πληροφορίες, αλλά να τις επεξεργάζεται ενεργά, να τις οργανώνει, να τις ερμηνεύει και να τις χρησιμοποιεί με ευέλικτο και σκόπιμο τρόπο.

Στο πλαίσιο της αναγνωστικής κατανόησης, οι ανώτερες γνωστικές διεργασίες περιλαμβάνουν κυρίως:

• Μνήμη εργασίας: τη διατήρηση και ταυτόχρονη επεξεργασία πληροφοριών κατά την ανάγνωση ενός κειμένου.

• Οργάνωση και κατηγοριοποίηση πληροφοριών: τον εντοπισμό βασικών ιδεών και τη σύνδεσή τους.

• Συλλογιστική και εξαγωγή συμπερασμάτων: την κατανόηση έμμεσων νοημάτων.

• Μεταγνωστικές δεξιότητες: την επίγνωση της κατανόησης και τη χρήση στρατηγικών (π.χ. αυτοέλεγχος, αναδιόρθωση).

• Εκτελεστικές λειτουργίες: τον σχεδιασμό, την αναστολή παρορμητικών απαντήσεων και την ευέλικτη σκέψη.

Οι διεργασίες αυτές είναι κρίσιμες για την αποτελεσματική κατανόηση και αναπαραγωγή ενός γραπτού κειμένου και συχνά εμφανίζουν ελλείμματα σε παιδιά με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες και ΔΕΠ-Υ (Cain & Oakhill, 2007· Swanson et al., 2013).

Η παρακάτω άσκηση γίνεται σε επίπεδο προτάσεων για να εξασκηθεί το δυσλεξικό παιδί στη συγκέντρωση και συγκράτηση γλωσσικών, γραπτών πληροφοριών.

Υλικά: χρωματιστά χαρτιά, ψαλίδι, στυλό, (pom pom & μπολ προαιρετικά)

Αρχικά κόβουμε μικρά τετράγωνα κομμάτια από τα χρωματιστά χαρτιά και τα αριθμούμε σύμφωνα με το πλήθος των προτάσεων που θα δώσουμε στο παιδί. Ο βαθμός πολυπλοκότητας των προτάσεων επιλέγεται σύμφωνα με το επίπεδο δυσκολιών του παιδιού. 

Έπειτα πίσω από κάθε χαρτάκι γράφουμε μια ερώτηση που έχει σχέση με την αντίστοιχη πρόταση που διάβασε.

Το παιδί διαβάζει και απαντάει στις ερωτήσεις ανοίγοντας σιγά, σιγά όλα τα χαρτάκια.

Αν θέλουμε να αυξήσουμε το ενδιαφέρον της άσκησης μπορεί το παιδί κάθε φορά που απαντάει σωστά να βάζει "καλάθι" με pom pom σε ένα μπολ ώστε να υπάρχει και το στοιχείο της κίνησης και εγρήγορσης που χρειάζονται τα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες!

Ξενόγλωσση Βιβλιογραφία

• American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: Author.

• Cain, K., & Oakhill, J. (2007). Children’s comprehension problems in oral and written language: A cognitive perspective. New York: Guilford Press.

• Gathercole, S. E., & Alloway, T. P. (2008). Working memory and learning: A practical guide for teachers. London: Sage.

• Lyon, G. R., Shaywitz, S. E., & Shaywitz, B. A. (2003). A definition of dyslexia. Annals of Dyslexia, 53(1), 1–14.

• Swanson, H. L., Harris, K. R., & Graham, S. (2013). Handbook of learning disabilities (2nd ed.). New York: Guilford Press.

• Willcutt, E. G., et al. (2005). Validity of the executive function theory of ADHD. Biological Psychiatry, 57(11), 1336–1346.

Ελληνική Βιβλιογραφία

• Παντελιάδου, Σ. (2000). Μαθησιακές δυσκολίες και εκπαιδευτική πράξη. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

• Παντελιάδου, Σ., & Μπότσας, Γ. (2015). Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες: Θεωρία και πράξη. Αθήνα: Πεδίο.

• Τζουριάδου, Μ. (2011). Μαθησιακές δυσκολίες: Διαγνωστική και εκπαιδευτική προσέγγιση. Θεσσαλονίκη: Ζήτη.

• Μπάρμπας, Γ. (2014). Αναγνωστική κατανόηση και γνωστικές διεργασίες. Ψυχολογία, 21(2), 145–160.

Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!

✺ Τρόποι συνεργασίας:

Αν είστε Ειδικοί Παιδαγωγοί:

Αν είστε Γονείς:

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

fb & instagram