"Kατεβενω, σινεφο, φοτινός"! Ορθογραφία και Δυσλεξία με 4 παραδείγματα ασκήσεων.

Η ορθογραφημένη γραφή στα άτομα χωρίς Δυσλεξία αυτοματοποιείται. Έτσι όταν χρειάζεται να γράψω μια λέξη ανασύρω τη μορφή της απο το οπτικό μου λεξιλόγιο και την αποδίδω γραπτά. Οι κανόνες έχουν εσωτερικευτεί πχ. όλες οι λέξεις σε /-ικός/ γράφονται με /ι/ και παράλληλα μέσα απο ένα ευρύ δίκτυο οικογενειών λέξεων μπορούμε να καταλήξουμε στον ορθογραφημένο τρόπο γραφής ακόμα και άγνωστων λέξεων.

Για το άτομο με Δυσλεξία η κατάκτηση της ορθογραφίας είναι το πιο "επίπονο" κομμάτι της γλωσσικής του κατάρτισης. Αποτελεί συνήθως τον τομέα με την πιο σίγουρη "αποτυχία" στην απόδοση. Δεν έχει αποθηκεύσει οπτικά μεγάλο αριθμό λέξεων που σημαίνει ότι την δεδομένη στιγμή δεν μπορεί να ανακαλέσει απο τη μνήμη εργασίας. Επίσης οι κανόνες ορθογραφίας δεν εσωτερικεύονται και δεν εφαρμόζονται. Για αυτό τον λόγο στην διαδικασία της παιδαγωγικής παρέμβασης γίνεται μια "κατά προτεραιότητα" προσέγγιση της ορθογραφίας. Ανάλογα με την δυσκολία του κάθε Δυσλεξικού ή με μαθησιακές δυσκολίες παιδιού στην ορθογραφία σχεδιάζονται και οι στόχοι.

Μια βασική διάκριση είναι η Θεματική και η Καταληκτική ορθογραφία. Η καταληκτική ορθογραφία πχ. όλα τα θηλυκά ουσιαστικά σε /ι/ γράφονται με /-η/ εμφανίζεται ως μεγαλύτερης σημασίας και είναι και ευκολότερη στη διδασκαλία καθώς και στην εσωτερίκευση. Αφού κατακτηθεί η ορθογραφία των καταλήξεων συνεχίζουμε με την θεματική ορθογραφία η οποία γίνεται με εικονογραφικές μεθόδους.

Στο παρακάτω κείμενο λέξεων το οποίο έχει γραφτεί απο ένα παιδί Δ' Δημοτικού με Δυσλεξία και μεγάλη δυσκολία στην ορθογραφία φαίνεται αυτή η προτεραιότητα στη διδασκαλία της ορθογραφίας. Μετά απο ένα ικανό διάστημα παρέμβασης το παιδί δείχνει να έχει κατακτήσει σε έναν βαθμό την καταληκτική ορθογραφία πχ. κατεβενω, σινεφο, φοτινός ενώ συνεχίζει την απλουστευτική γραφή στην θεματική ορθογραφία πχ. όλα τα /ι/ τα γράφει με γιώτα, τα /ο/ με όμικρον και τα /ε/ με έψιλον.

Κείμενο ορθογραφίας παιδιού Δ' Δημοτικού με Δυσλεξία.

Ένας βασικός κανόνας στη διδασκαλία παιδιών με Δυσλεξία λέει ότι όλα πρέπει να διδάσκονται σε αντίθεση με κάτι άλλο. Έτσι λοιπόν και στις ασκήσεις της ορθογραφίας των καταλήξεων εφαρμόζεται αυτός ο κανόνας.

4 παραδείγματα ασκήσεων:

Να συμπληρώσεις με ο ή ω στο τέλος των λέξεων.

περίπτερ_
πηδά_
παγωτ_
βάζ_
πετ_
τόξ_
ξιν_
δίν_
κρυβ_
καπέλ_

Με παρόμοιο τρόπο εμπλουτίζετε.
Να συμπληρώσεις με ι ή η στο τέλος των λέξεων.

παράδοσ_
παιδ_
βόλ_
ζάχαρ_
πεπόν_
χελιδόν_
λεκάν_
μανίκ_
παξιμάδ_
τάξ_
ξενάγησ_
μανιτάρ_

Με παρόμοιο τρόπο εμπλουτίζετε.


Να συμπληρώσεις με η ή οι στο τέλος των λέξεων.

λαγ_
παράστασ_
είδησ_
βράχ_
χειρολαβ_
χτύπ_
σπόρ__
αμοιβ_
κακοποι__
κλωστ_
ένωσ__
αντίλαλ__
Με παρόμοιο τρόπο εμπλουτίζετε.

Να συμπληρώσεις με ε ή αι στο τέλος των λέξεων.

φεύγετ__
χαίρομ__φοβούντ__
κοιμάστ__προσπαθείτ__
λούζομ__κουράζοντ__
χειροκροτάτ__ψεκάζομ__
πιστεύετ___
Με παρόμοιο τρόπο εμπλουτίζετε.

Βασικά Tips: Οι συγκεκριμένες ασκήσεις αποτελούν μόνο παραδείγματα ενός πλήθους ασκήσεων που μπορούν να γίνουν για την καταληκτική ορθογραφία. Επίσης είναι χρήσιμο όταν διδάσκουμε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες τα οποία έχουν πολύ αρνητική διάθεση απέναντι στην ορθογραφία να επενδύουμε και στην αισθητική εμφάνιση των ασκήσεων πχ. χρησιμοποιήστε χρώματα, γράψτε τις λέξεις μέσα σε διάφορα σχήματα πχ. σύννεφα, γεωμετρικά σχήματα, αφήστε το να γράψει με στυλό ή μαρκαδοράκι κτλ.

Απευθύνονται: Σε παιδιά με Δυσλεξία και άλλες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες που δυσκολεύονται στην ορθογραφία των καταλήξεων αλλά και σε όλα τα παιδιά των πρώτων τάξεων του Δημοτικού για καλύτερη εσωτερίκευση των κανόνων. Γίνονται απο εκπαιδευτικούς και θεραπευτές καθώς και απο γονείς που επιθυμούν να ενισχύσουν την ορθογραφία του παιδιού.

Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter

"Κοίτα τι ζωγράφισα"! 5 ερωτήσεις που θα βοηθήσουν να κατανοήσουμε τι έχει ζωγραφίσει.

Όταν ένα παιδί ζωγραφίζει θέλει να διηγηθεί μια ιστορία. Αυτή η ιστορία μπορεί απλά να αποτυπώνει την διάθεση της στιγμής, την ανάγκη του να εκφράσει μια πρόσφατη εμπειρία ή να επικοινωνήσει μια σκέψη του, ένα συναίσθημα. Τι τελικά όμως ωθεί το κάθε παιδί να ζωγραφίσει;

Πολλές φορές σαν γονείς, εκπαιδευτικοί και θεραπευτές μπροστά σε μια παιδική ζωγραφιά αδυνατούμε να ερμηνεύσουμε τι βλέπουμε. Μας φαίνεται λίγο μπερδεμένη και αφηρημένη. Για αυτό υπάρχουν 5 γενικές ερωτήσεις που βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα αυτο το "μυστήριο" της παιδικής ζωγραφιάς

1. Για να καταλάβουμε τι έχει ζωγραφίσει μπορούμε να ρωτήσουμε: "Τι όμορφο αυτό που έφτιαξες για πες μου τι είναι; ή Τι τίτλο θα έδινες στην ζωγραφιά σου;"

2. Ανάλογα με το τι έχει ζωγραφίσει μπορούμε να ρωτήσουμε: "Πως αισθάνονται οι άνθρωποι, τα ζώα, τα δέντρα που έχεις ζωγραφίσει;"

3. Μπορούμε να κάνουμε ερωτήσεις για το πως νιώθουν το ένα για το άλλο: "Πως αισθάνεται το σκυλάκι για το κοριτσάκι κτλ."

4. Μπορούμε για να κάνουμε το παιδί να εκφραστεί και να μιλήσει να το ρωτήσουμε τι θα ήθελαν να πουν το ένα στο άλλο: "Τι θα έλεγε το αγοράκι στον μπαμπά του;"

5. Τέλος μπορούμε να προσεγγίσουμε το παιδί ρωτώντας το αν μπορούμε να ρωτήσουμε το κοριτσάκι ή αγοράκι ή το ζώο που έχει φτιάξει κάτι: "Μπορώ να ρωτήσω το κοριτσάκι τι είναι αυτό που έχει στα χέρια της, που θέλει να πάει κτλ;"

Στις συναντήσεις μου με τα παιδιά στην "Προσχολική προετοιμασία/ενίσχυση at home" πολλές φορές χρειάζεται να ρωτήσω "Τι είναι αυτό που έφτιαξες"; για να καταλάβω τι είναι αυτό που βλέπω. Αν δεν είχα ρωτήσει την μικρή τρίχρονη Φ δεν θα μάθαινα ποτέ αυτά που έδειχνε στη ζωγραφιά της.

"Η πάπια"!

"Το δελφίνι"!

"Η μαμά και εγώ (το σπίτι) και ο μπαμπάς (κύκλος γύρω απο το σπίτι)"!

"Μεγάλο ψάρι"!


"Γύρη"!

Η συζήτηση γύρω απο την ζωγραφιά είναι σημαντική και κάποιες φορές μπορεί να σταθεί αφορμή για να επεκταθεί σε μια άλλη συζήτηση για κάτι που το απασχολεί. Να τονίσουμε ότι για να έχει το παιδί την διάθεση να μας μιλήσει θα πρέπει απαραίτητα να υπάρχει η πίστη απο το ίδιο ότι η ζωγραφιά του έχει την απόλυτη αποδοχή μας. Έτσι δεν θα ντρέπεται ούτε θα φοβάται να απαντήσει.

Μπορείτε να δείτε πως εκφράζουν τα παιδιά το διαζύγιο μέσα απο τις ζωγραφιές τους εδώ
πηγή: ερμηνεία της παιδικής ζωγραφιάς, DEREE

Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter

"Με κουράζει τόσο πολύ"! Διάσπαση προσοχής και 15 οδηγίες για δασκάλους.

Τα παιδιά που έχουν δυσκολία να διατηρούν την συγκέντρωση και την προσοχή τους για ένα ικανό διάστημα χρειάζονται μια εναλλακτική αντιμετώπιση απο το στενό και ευρύτερο περιβάλλον. Αυτό σημαίνει ότι οι προσδοκίες αλλά και η τακτική αντιμετώπισης πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες και ιδιοσυγκρασία του παιδιού με ΔΕΠΥ. Το παιδί που αντιμετωπίζει δυσκολίες στην διατήρηση του αυτοελέγχου του και της προσοχής του είναι υπερευαίσθητο και αντιδρά στην κριτική η οποία οδηγεί πολλές φορές στην έκρηξη.

Εκτός απο το οικογενειακό περιβάλλον, που χρειάζεται "εκπαίδευση" στην αποτελεσματική επικοινωνία με το παιδί με ΔΕΠΥ και το σχολικό περιβάλλον είναι απαραίτητο να γνωρίζει τακτικές για την ομαλή λειτουργία στην τάξη. Το παιδί με ΔΕΠΥ είναι ισότιμο μέλος στην διδακτική τάξη και πρέπει να υπάρχουν τρόποι για να μπορεί να ενταχθεί και να πάρει γνώσεις όπως και οι συμμαθητές του.

Αποσπάσματα, που παρουσιάζονται παρακάτω, απο το εγχειρίδιο "Oδηγός για Δασκάλους" (ξεφυλλίστε το σε μορφή βιβλίου) του Σύνδεσμου Στήριξης ΔEΠ-ΔEΠY Κύπρου θα βοηθήσουν τον δάσκαλο να εντάξει εναλλακτικούς τρόπους διδασκαλίας για το παιδί με ΔΕΠΥ αλλά και όλους τους μαθητές.

Σύμφωνα με την τέταρτη έκδοση του Διαγνωστικού Στατιστικού Eγχειριδίου για
Nοητικές Διαταραχές (DSM_IV) του Aμερικανικού Ψυχιατρικού Συνδέσμου (APA)
(1994), η ΔEΠY μπορεί να οριστεί από τη συμπεριφορά που εκδηλώνεται.

Tα άτομα με ΔEΠY εκδηλώνουν συνδυασμούς των ακόλουθων συμπεριφορών:

➤ Δυσκολεύεται να παραμείνει καθισμένος όταν χρειάζεται
➤ Δυσκολεύεται να προσηλωθεί και να περιμένει τη σειρά του
στην εργασία, το παιχνίδι ή ομαδικές δραστηριότητες
➤ Ξεστομίζει απαντήσεις πριν ολοκληρωθούν οι ερωτήσεις
➤ Δεν μπορεί να δώσει προσοχή σε λεπτομέρειες ή κάνει απρόσεκτα λάθη
➤ Δεν φαίνεται να ακούει
➤ Δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες και να οργανώσει την εργασία του
➤ Aφήνει τη μία δραστηριότητα ανολοκλήρωτη μετά την άλλη
➤ Δεν κατορθώνει να δώσει προσοχή σε λεπτομέρειες και ν' αποφύγει τα
λάθη από απροσεξίες
➤ Xάνει πράγματα απαραίτητα για την εργασία ή τη δραστηριότητά του
➤ Δυσκολεύεται ν' ακούσει τους άλλους χωρίς να αποσπαστεί η προσοχή
του ή χωρίς να διακόψει
➤ Παρουσιάζει μεγάλες εναλλαγές στην ψυχολογική διάθεση
➤ Δυσκολεύεται να νιώσει ικανοποίηση


Για να είναι πιο επιτυχής η διεξαγωγή μαθημάτων σε παιδιά με ΔΕΠΥ, οι δάσκαλοι
που είναι αποτελεσματικοί ρωτούν κατά περιόδους τα παιδιά αν κατανοούν την ύλη
που τους παρουσιάζεται. Επιμένουν και βοηθούν τα παιδιά να απαντήσουν σωστά
πριν εξετάσουν άλλους μαθητές και εντοπίζουν ποιοι μαθητές χρειάζονται επιπλέον
υποστήριξη. Οι δάσκαλοι πρέπει να έχουν κατά νου ότι η μετάβαση από ένα
μάθημα ή τάξη σε άλλη είναι ιδιαίτερα δύσκολο για μαθητές με ΔΕΠΥ. Όταν
προετοιμάζονται τα παιδιά αυτά για τις αλλαγές, οι πιθανότητες ν' ανταποκριθούν
και να μην αποσπαστεί η προσοχή τους, είναι καλύτερες.

Η ακόλουθη σειρά στρατηγικών μπορεί να βοηθήσει δασκάλους στη διεξαγωγή επιτυχών μαθημάτων:

➤ Να είστε προβλέψιμοι. Η δομή και η συνοχή είναι πολύ σημαντικά στοιχεία
για τα παιδιά με ΔΕΠΥ, εφόσον πολλά δεν αντιδρούν καλά στην αλλαγή. Λίγοι
κανόνες και περιορισμένες επιλογές είναι το καλύτερο γι' αυτά τα παιδιά. Έχουν
την ανάγκη να κατανοούν πλήρως τι ζητάμε από αυτά και τι επιπτώσεις θα
υπάρξουν αν δεν ανταποκριθούν στις προσδοκίες αυτές.

➤ Eνθαρρύνετε τη συμμετοχή των μαθητών στην τάξη. Δίνετε στους μαθητές
με ΔΕΠΥ προσωπικά, διακριτικά σήματα ώστε να παραμένουν συγκεντρωμένοι
στην εργασία τους, προειδοποιώντας τους ότι θα ρωτηθούν κι εκείνοι άμεσα.
Αποφύγετε να δίνετε προσοχή στις διαφορές που υφίστανται μεταξύ παιδιών με
ΔΕΠΥ και των συμμαθητών τους. Σε κάθε περίπτωση αποφύγετε τη χρήση
σαρκασμού και κριτικής.

➤ Χρησιμοποιείτε οπτικοακουστικό υλικό. Χρησιμοποιείτε ποικιλία οπτικο -
ακουστικών υλικών για να διεξαγωγή ακαδημαϊκών μαθημάτων. Για παράδειγμα,
χρησιμοποιείστε ένα διαφανειοσκόπιο για την παρουσίαση της λύσης ενός
μαθηματικού προβλήματος. Οι μαθητές μπορούν να εργάζονται για την επίλυση
του προβλήματος στα θρανία τους, ενώ εσείς επεξεργάζεστε τις απορίες τους
στην οθόνη.

➤ Ελέγχετε την απόδοση των μαθητών. Ζητήστε από τους μαθητές να
αξιολογήσουν οι ίδιοι το πόσο καλά κατέχουν το μάθημα. Για παράδειγμα,
μπορείτε να ζητήσετε από τους μαθητές να επιδείξουν πώς και γιατί έδωσαν τη
συγκεκριμένη απάντηση σε ένα πρόβλημα ή να περιγράψουν με δικά τους λόγια
πώς ένιωθε ο κεντρικός χαρακτήρας ενός βιβλίου στο τέλος της ιστορίας.

➤ Κάνετε διερευνητικές ερωτήσεις. Δώστε εναύσματα ώστε να απαντηθεί
σωστά η ερώτηση, αφού έχετε αφήσει επαρκή χρόνο στο παιδί να επεξεργαστεί
την απάντηση μιας ερώτησης. Αφήστε να περάσουν τουλάχιστον 15
δευτερόλεπτα πριν δώσετε τη σωστή απάντηση ή ρωτήσετε άλλον μαθητή.
Κάνετε συμπληρωματικές ερωτήσεις που θα δώσουν την ευκαιρία στα παιδιά να
παρουσιάσουν αυτά που γνωρίζουν.

➤ Κάνετε διαρκή αξιολόγηση των μαθητών. Αναγνωρίζετε τους μαθητές που
χρειάζονται επιπλέον υποστήριξη. Παρατηρείτε τους μαθητές για να εντοπίσετε
σημάδια έλλειψης κατανόησης, όπως ονειροπόληση καθώς και οπτικές ή
λεκτικές ενδείξεις απόγνωσης. Δώστε στα παιδιά αυτά, επιπλέον επεξηγήσεις ή
παρακαλέστε έναν άλλο μαθητή να αναλάβει το ρόλο του βοηθού για το
συγκεκριμένο μάθημα.

➤ Βοηθάτε τους μαθητές να διορθώνουν τα λάθη τους. Περιγράψτε πώς οι
μαθητές μπορούν μόνοι να εντοπίζουν και να διορθώνουν τα λάθη τους. Για
παράδειγμα, υπενθυμίστε στους μαθητές ότι πρέπει να ελέγχουν ξανά τους
υπολογισμούς τους στα μαθηματικά προβλήματα και δείξτε τους πώς μπορούν
να κάνουν τον έλεγχο αυτό. Υπενθυμίστε στους μαθητές την ορθογραφία
ιδιαίτερα δύσκολων λέξεων και πώς μπορούν να αποφεύγουν τα εύκολα' λάθη.

➤ Βοηθάτε τους μαθητές να συγκεντρώνονται. Υπενθυμίζετε στους μαθητές να
δουλεύουν και να συγκεντρώνονται στην εργασία που τους έχει ανατεθεί. Για
παράδειγμα, μπορείτε να τους παρέχετε με οδηγίες ή να τους αναθέσετε
συντρόφους εργασίας. Αυτές οι πρακτικές μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε
συγκεκριμένους μαθητές ή και σε ολόκληρη την τάξη.

➤ Eπιπλέον Οδηγίες. Οι δάσκαλοι που είναι αποτελεσματικοί στη διδασκαλία
παιδιών με ΔΕΠΥ τα καθοδηγούν επίσης με επιπλέον οδηγίες:
- Προφορικές οδηγίες. Αφού δώσετε οδηγίες στο σύνολο της τάξης, δώστε
επιπλέον προφορικές οδηγίες στο παιδί με ΔΕΠΥ. Για παράδειγμα, ρωτήστε το
παιδί αν κατάλαβε τις οδηγίες και επαναλάβετέ τις μαζί με τον μαθητή.
- Γραπτές οδηγίες. Δώστε γραπτές οδηγίες. Για παράδειγμα, γράψτε τη σελίδα
μιας άσκησης στον πίνακα και υπενθυμίστε στο παιδί να κοιτάξει τον πίνακα αν
τυχόν ξεχάσει ποια άσκηση πρέπει να κάνει.

➤ Μειώστε την ηχορρύπανση. Παρακολουθείτε τα επίπεδα θορύβου στην τάξη
και επεμβαίνετε όταν χρειάζεται. Αν ο θόρυβος ξεπερνά τα επιτρεπόμενα όρια
για το συγκεκριμένο μάθημα, θυμίστε σε όλους τους μαθητές ή σε συγκεκριμένα
άτομα για τους κανόνες συμπεριφοράς που συμφωνήθηκαν στην αρχή του
μαθήματος.

➤ Μοιράζετε τη δουλειά σε μικρότερα τεμάχια. Αναλύστε την εργασία σε
μικρότερες, λιγότερο σύνθετες ενότητες. Για παράδειγμα, επιτρέψτε στους
μαθητές να ολοκληρώσουν τα πρώτα πέντε προβλήματα μαθηματικών, πριν τους
παρουσιάσετε τα επόμενα πέντε προβλήματα που πρέπει να λύσουν.

➤ Υπογραμμίστε λέξεις-κλειδιά. Δώστε έμφαση σε λέξεις-κλειδιά στις οδηγίες
μιας άσκησης ώστε να βοηθήσετε το παιδί με ΔΕΠΥ να συγκεντρώσει την
προσοχή στις οδηγίες. Προετοιμάστε τις ασκήσεις πριν την έναρξη του
μαθήματος ή υπογραμμίστε τις λέξεις-κλειδιά καθώς διαβάζετε μαζί με τον
μαθητή τις οδηγίες της άσκησης. Ενώ διαβάζετε, δείξτε στα παιδιά πώς να
αναγνωρίζουν και να υπογραμμίζουν μια πρόταση-κλειδί ή πείτε τους να τη
γράψουν σε ένα ξεχωριστό φύλλο χαρτί πριν τους ζητήσετε να κάνουν την
περίληψη ενός μεγάλου κειμένου. Στα μαθηματικά, δείξτε στα παιδιά πώς να
υπογραμμίζουν σημαντικά στοιχεία και τύπους. Στο «η Μαρία έχει δύο μήλα και
ο Γιάννης τρία», υπογραμμίζουμε το «δύο», το «και» και το «τρία».

➤ Εξαλείφετε ή μειώνετε τη συχνότητα των χρονομετρημένων
διαγωνισμάτων. Τα διαγωνίσματα που χρονομετρούνται μπορεί να μην
επιτρέψουν σε παιδιά με ΔΕΠΥ να παρουσιάσουν αυτά που πραγματικά
γνωρίζουν λόγω της αγωνίας τους σε σχέση με το πέρασμα του χρόνου.
Επιτρέψτε σε μαθητές με ΔΕΠΥ παραπάνω χρόνο για την ολοκλήρωση
διαγωνισμάτων ώστε να μειώσετε το άγχος που τους δημιουργείτε υπό την
πίεση του χρόνου και προσφέρετέ τους κι άλλες ευκαιρίες, μεθόδους και
τρόπους εξέτασης ώστε να επιδείξουν τις πραγματικές τους γνώσεις.

➤ Χρησιμοποιείτε ομαδικές στρατηγικές εκμάθησης. Βάλτε τους μαθητές να
δουλέψουν σε μικρές ομάδες έτσι ώστε να μεγιστοποιηθεί η δική τους
εκμάθησή αλλά και των άλλων. Χρησιμοποιείστε στρατηγικές όπως 'Σκέφτομαι,
δουλεύω σε ζευγάρι και μοιράζομαι' κατά την οποία ο δάσκαλος ζητά από τους
μαθητές να σκεφτούν σε σχέση με ένα θέμα, να το συζητήσουν με το ζευγάρι
τους και να μοιραστούν τις ιδέες τους με την υπόλοιπη ομάδα (Slavin, 2002).

➤ Χρησιμοποιείτε υποστηρικτική τεχνολογία. Όλοι οι μαθητές και ειδικά αυτοί
με ΔΕΠΥ, μπορούν να ωφεληθούν μέσω της χρήσης τεχνολογικών μέσων (όπως
υπολογιστές και οθόνες προβολής διαφανειών) τα οποία κάνουν τη διδασκαλία
πιο ενδιαφέρον και επιτρέπουν στους μαθητές να συμμετέχουν πιο ενεργά.

Στο ενδιαφέρον site της ADD-ADHD Cyprus θα βρείτε και άλλες χρήσιμες πληροφορίες για το σύνδρομο ΔΕΠ-ΔΕΠΥ.

Διαβάστε "Γιατί ξέχασες πάλι τη κασετίνα σου στο σχολείο;" 10 συνήθειες για να βοηθήσουν οι γονείς τα παιδιά τους να οργανωθούν.

Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter

Διακοπές και τέσσερις απλές δραστηριότητες!!

Στην περίοδο των διακοπών υπάρχει χρόνος για να ξεφύγουν όλοι απο την καθημερινή ρουτίνα. Τα παιδιά έχουν μεγάλη ανάγκη απο αυτό και είναι απαραίτητο να τους χαρίζετε ευκαιρίες για να το πετυχαίνουν.

Οι παρακάτω 4 ευχάριστες δραστηριότητες έχουν αυτόν τον στόχο. Να απασχολήσουν τα παιδιά με πρωτότυπο τρόπο και να δώσουν την ευκαιρία στους μεγάλους να συμμετέχουν σε αυτές δυναμώνοντας την επικοινωνία.




Υλικά: γυάλινες μπίλιες, ταψί, τέμπερες
Διαδικασία: Βάζουμε ένα χαρτί στον πάτο του ταψιού και φτιάχνουμε διάφορα χρώματα απο τέμπερες. Έπειτα ρίχνουμε τις μπίλιες μέσα και αφήνουμε το παιδί να κουνάει το ταψί σε όλες τις κατευθύνσεις ώστε να δημιουργηθούν αφηρημένα σχήματα και χρωματιστές διαδρομές. Οι κινήσεις που γίνονται απο το παιδί βοηθούν να βιώνει χωροταξικά τις αλλαγές κατεύθυνσης και να ενισχύει την αδρή κινητικότητα του.

Βασικό tip: Μπορείτε να δίνετε και οδηγίες για το "που" πρέπει να στρίψει τις μπίλιες χρησιμοποιώντας λεξιλόγιο κατεύθυνσης πχ. αριστερά, δεξιά, πάνω, κάτω κτλ. Επίσης μπορείτε να έχετε ζωγραφίσει κάτι πάνω στο χαρτί πχ. ένα σπιτάκι και να ζητήσετε απο το παιδί να προσπαθήσει να το χρωματίσει με αυτόν τον τρόπο. Δεν θα είναι κάτι που θα καταφέρει αλλά με αυτό τον τρόπο θα εξασκηθεί στο συντονισμό των κινήσεων του.



Υλικά: τέμπερες, κομμένα μήλα, χαρτιά
Διαδικασία: Φτιάχνουμε διάφορα χρώματα απο τέμπερες σε μέτρια ποσότητα. Δίνουμε τα κομμένα μήλα και δείχνουμε στο παιδί να "βουτάει" την κομμένη μεριά του μήλου στο χρώμα και να απλά να παίζει με τα χρώματα στο χαρτί. Το κομμένο μήλο είναι πολύ εργονομικό στη λαβή και για τα μικρότερα παιδιά που οι λεπτές κινήσεις τους δεν είναι τόσο επιδέξιες για να πιάσουν αποτελεσματικά μαρκαδόρο, πινέλο κτλ.



Υλικά: πέτρες διαφόρων μεγεθών, πινέλα λεπτά-χοντρά, χρώματα πχ. νερομπογιές, τέμπερα, ποδιά
Διαδικασία: Τις πέτρες που μαζέψαμε τις δίνουμε στο παιδί και το ενθαρρύνουμε να τις χρωματίσει με όποιο χρώμα θέλει. Προτείνετε να χρησιμοποιεί πολλά χρώματα, να φτιάχνει σχήματα και να αυτοσχεδιάζει. Χρησιμοποιήστε τη ποδιά για να έχει το παιδί μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων και να αφήσει τη φαντασία του να εκφραστεί.


Υλικά: πολύχρωμα κραγιόν λαδιού, φόρμες σιλικόνης
Διαδικασία: Παίρνουμε κραγιόν λαδιού και τα κόβουμε σε μικρά κομματάκια με ένα μαχαίρι. Τοποθετούμε τα πολύχρωμα κομμάτια σε φόρμες σιλικόνης με διάφορα σχήματα και τα ψήνουμε στους 230 βαθμούς για 15 λεπτά.
Απευθύνονται: Σε όλα τα παιδιά για να απασχοληθούν ευχάριστα και δημιουργικά.

Διαβάστε "80 ευκαιρίες επικοινωνίας με τα παιδιά" και "Διακοπές! 20 πράγματα που μπορούμε να κάνουμε μαζί"


Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter

Τι πετυχαίνει ο καλός αναγνώστης; Οι 6 διαφορές με τον Δυσλεξικό αναγνώστη!

Ο "καλός" αναγνώστης εμφανίζει συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τα οποία μαρτυρούν πως η διαδικασία της ανάγνωσης για αυτόν είναι λειτουργική, εύκολη και χρήσιμη. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αναγνώσει χωρίς κόπο και η ανάγνωση του επιτελεί το έργο της δηλ. τον οδηγεί να κατανοήσει, να βγάλει ένα συμπέρασμα, να ενημερωθεί, να απομνημονεύσει. Τα παιδιά με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες που δυσκολεύονται στην ανάγνωση δεν παρουσιάζουν αυτά τα χαρακτηριστικά αλλά αντιθέτως η ανάγνωση καταλήγει ως μια επίπονη, βαρετή και σχεδόν αποτυχημένη ως προς τον σκοπό της πράξη.

Όταν διαβάζω ένα κείμενο εκτός απο το τεχνικό κομμάτι της ορθής ανάγνωσης των λέξεων ως προς την εκφορά, το χρωματισμό της φωνής, τον σωστό τονισμό χρειάζεται "να κατανοήσω αυτό που διαβάζω και να βγάλω ασφαλή συμπεράσματα". Σε αυτό το κομμάτι της αναγνωστικής διαδικασίας τα άτομα με ΕΜΔ εμφανίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες με αποτέλεσμα να χάνεται η δυνατότητα να χειρίζονται τις νέες γνώσεις που λαμβάνουν.

Ποιες είναι οι 6 βασικές διαφορές ενός καλού αναγνώστη με έναν αναγνώστη με ΕΜΔ; Η σύγκριση της "ποιοτικής" ανάγνωσης γίνεται ως εξής:



Καλός αναγνώστης: Συνδέω αυτά που διαβάζω με τα στοιχεία που ήδη γνωρίζω.
Αναγνώστης με ΕΜΔ: Δεν χρησιμοποιώ τις προηγούμενες γνώσεις μου για το θέμα προσπαθώντας να καταλήξω σε ένα "συνεχές" στη γνώση που αποκομίζω. Αυτό είναι κάτι που στα παιδιά με ΕΜΔ φαίνεται ιδιαίτερα σε θεωρητικά μαθήματα όπως η Ιστορία.

Καλός αναγνώστης: Κάνω ερωτήσεις για αυτά που διαβάζω.
Αναγνώστης με ΕΜΔ: Προσπαθώ να διαβάσω και να τελειώσω το κείμενο χωρίς να κατανοώ και να αποκωδικοποιώ την πληροφορία που παίρνω αν είναι γνωστή ή άγνωστη για μένα.

Καλός αναγνώστης: Χρησιμοποιώ στρατηγικές και "κόλπα" για να με βοηθήσουν. Όσο γίνεται η ανάγνωση για να κατανοήσω,κατηγοριοποιήσω και απομνημονεύσω τις γνώσεις που μου δίνονται χρησιμοποιώ στρατηγικές πχ. υπογραμμίζω, σημειώνω, κάνω κόλπα απομνημόνευσης όπως ακροστιχίδες κτλ.
Αναγνώστης με ΕΜΔ: Δεν μπορώ να χειριστώ το κείμενο έτσι ώστε να αναζητήσω έναν διευκολυντικό τρόπο για εμένα στην κατανόηση και απομνημόνευση του.

Καλός αναγνώστης: Ξαναδιαβάζω αυτά που δεν καταλαβαίνω.
Αναγνώστης με ΕΜΔ: Προσπερνώ και δείχνω ανοχή στην αδυναμία κατανόησης του νοήματος. Σε περίπτωση λανθασμένης ανάγνωσης δεν χρησιμοποιώ κάποιο τρόπο αυτοδιόρθωσης.

Καλός αναγνώστης: Ψάχνω τις λέξεις που δεν ξέρω.
Αναγνώστης με ΕΜΔ: Δεν ξεχωρίζω τις λέξεις που δεν ξέρω από αυτές που ξέρω γιατί τις περισσότερες φορές η ανάγνωση μου προκαλεί γενική σύγχυση.

Καλός αναγνώστης: Καταλήγω σε αυτά που είναι σημαντικά. Διαχωρίζω το βασικό νόημα του κειμένου και συγκρατώ αυτά που χρειάζεται να μάθω από αυτά που μπορώ να "αφήσω".
Αναγνώστης με ΕΜΔ: Αδυνατώ να καταλήξω στη βασική ιδέα του κειμένου, πολλές φορές δεν κατανοώ για "ποιο πράγμα μιλάει" αυτό που διαβάζω. Επομένως οι πληροφορίες που παίρνω δεν αξιολογούνται σε σημαντικές και δευτερεύουσες με αποτέλεσμα να γίνεται ένας κορεσμός μηνυμάτων.


Βασικό tip: Όλα αυτά αναφέρονται σε κείμενα που αντιστοιχούν στην ηλικία και στο αναπτυξιακό και γνωστικό στάδιο του κάθε παιδιού.

Τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που εμφανίζουν τα παιδιά με Δυσλεξία και άλλες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες είναι και οι λόγοι που δυσκολεύονται τόσο στην κατανόηση αυτού που διαβάζουν. Χρειάζεται λοιπόν παρατήρηση όχι μόνο στο "πως" διαβάζει ένα παιδί αλλά και ποιο "αποτέλεσμα" έχει η ανάγνωση του. Είναι πολύ σημαντικό να σημειώσουμε αν ένα παιδί μπορεί να διαμορφώσει προσωπική άποψη για αυτό που μόλις διάβασε. Η έγκαιρη παρέμβαση σε παιδιά με Δυσλεξία και Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες συμβάλλει στο να βρει το παιδί τον "σωστό" τρόπο ανάγνωσης και άρα κατανόησης.
Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ 

Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter