Τα πιο συνηθισμένα "λάθη" στο γραπτό λόγο απο παιδιά με Δυσλεξία/ειδικές μαθησιακές δυσκολίες είναι να "τρώνε", να αντικαθιστούν, να αντιστρέφουν και να προσθέτουν γράμματα μέσα στις λέξεις πχ. τένο, ένθος, ιβέα, μηνήμη. Η φωνημική επίγνωση στην γλώσσα είναι η ικανότητα να μπορούμε να διακρίνουμε όλα τα φωνήματα (ήχους γραμμάτων) και ανάλογα να τα προφέρουμε και να τα γράφουμε. Τα παιδιά με Δυσλεξία παρουσιάζουν έλλειμμα σε αυτή την δεξιότητα και αυτό αντανακλάται στα γραπτά τους.
Ασκήσεις για την καλλιέργεια της φωνημικής ενημερότητας είναι απαραίτητες σε ένα πρόγραμμα αντιμετώπισης των μαθησιακών δυσκολιών αλλά και σε παιδιά στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού για εγκατάσταση ενός δυνατού φωνημικού συστήματος.
Πάντα είναι πιο αποτελεσματικές οι ασκήσεις που συνδυάζουν γλώσσα και εικόνες. Η άσκηση "Θα σπάσουμε τις εικόνες"! πρόκειται για το "σπάσιμο" των λέξεων που δείχνουν οι εικόνες σύμφωνα με τις οδηγίες κάθε φορά πχ. σε συλλαβές, γράμματα κτλ.
Άσκηση: Χρησιμοποιείστε εικόνες που θα βρείτε σε περιοδικά, internet και φτιάξτε απο κάτω ένα μικρό πινακάκι απο 10 τετραγωνάκια. Μπορείτε να κολλήσετε σε τετράδιο τις εικόνες και να φτιάξετε με ένα στυλό τα τετραγωνάκια.
 |
Οι οδηγίες για το "σπάσιμο" των λέξεων θα έχουν πάντα ως στόχο να βοηθήσουν το παιδί να συνειδητοποιήσει την αυτονομία κάθε φωνήματος (ήχος γράμματος) και να μπορεί να το χειρίζεται συνειδητά πχ. να το αφαιρεί, να το προσθέτει, να το αντιστρέφει.
Οι οδηγίες:
- Να γράψει σε κάθε τετραγωνάκι τα γράμματα της λέξης
- Να πείτε προφορικά τα φωνήματα της λέξης πχ. τ-ρ-ε-ν-ο και να καταλάβει ποια λέξη άκουσε και να γράψει αντίστοιχα τα γράμματα στη σωστή εικόνα
- Να γράψει ένα συγκεκριμένο γράμμα στη σωστή θέση πχ. το πρώτο γράμμα, το τελευταίο, το τρίτο, ένα συγκεκριμένο γράμμα που του ζητείται πχ. Σε ποια θέση είναι το /ρ/ στην εικόνα; και του δείχνουμε την εικόνα με το τρένο και αυτό πρέπει να το γράψει στο δεύτερο τετραγωνάκι.
- Να γράψει τη λέξη χωρίς κάποιο φώνημα πχ. πρώτο, το δεύτερο, το τελευταίο
- Να γράψει τη λέξη προσθέτοντας ένα φώνημα (πχ. το ε) σε διάφορες θέσεις πχ. στη πρώτη, ανάμεσα στο τρίτο και το τέταρτο
- Να γράψει την λέξη αντιμεταθέτοντας φωνηματα πχ. το τρίτο με τέταρτο
- Να γράψει τη λέξη αντικαταστώντας ένα φώνημα με ένα άλλο πχ. το δεύτερο με το /α/
Έτσι ισχυροποιείται η δυνατότητα να "ακούει" όλα τα γράμματα σε μια λέξη και να χειρίζεται το κάθε γράμμα ξεχωριστά.
Απευθύνεται: Σε παιδιά που έχουν Δυσλεξία/ειδικές μαθησιακές δυσκολίες και πρέπει να κάνουν ασκήσεις ισχυροποίησης της φωνημικής ενημερότητας τους. Καθώς και σε παιδιά στη Α' Δημοτικού ως άσκηση για να εγκαταστήσουν καλύτερα την αυτονομία του γράμματος.
Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter
