Φτιάχνω λέξεις! Φωνημική επίγνωση και ανάγνωση

Πως χαρίζουμε Κιναισθητικές ασκήσεις σε παιδιά με Δυσλεξία;

Το ρεπερτόριο των ασκήσεων για τη Φωνημική ενημερότητα παιδιών με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες πρέπει να είναι πλούσιο και να προσφέρει διαφορετικές προκλήσεις. Ειδικά σε ένα θεραπευτικό και εκπαιδευτικό περιβάλλον, που το παιδί έρχεται άμεσα αντιμέτωπο με τις δυσκολίες του, χρειάζεται να κυριαρχεί ο χαρακτήρας των αισθητηριακών ασκήσεων.

Η Κιναίθηση οδηγεί σε μεγαλύτερη επιτυχία τη μαθησιακή διαδικασία, όσον αφορά σε παιδιά με Δυσλεξία, σε σχέση με τη στατική μάθηση. Τα δυσλεξικά παιδιά προτιμούν να συνδυάζουν τη κίνηση με την απόκτηση δεξιοτήτων και γνώσεων. Μια τέτοια άσκηση που ζευγαρώνει την κίνηση με τη φωνημική επίγνωση είναι και η: Φτιάχνω λέξεις!

Υλικά: μαυροπίνακας, κιμωλίες (χρωματιστές), κάρτες λέξεων

Άσκηση: Δείχνουμε στο παιδί μια κάρτα λέξεων. Στο πίνακα γράφουμε διάσπαρτα τα γράμματα απο τη κάθε λέξη και ζητάμε απο το παιδί να ενώσει τα γράμματα με τη σωστή σειρά ώστε να σχηματιστεί η λέξη. Έπειτα απλά υπαγορεύστε μια απο τις λέξεις δείχνοντας μόνο την εικόνα της λέξης και ζητήστε πάλι να σχηματίσει τη λέξη ενώνοντας τα γράμματα. Τέλος πείτε προφορικά λέξεις και ζητήστε απο το παιδί να επαναλάβει τη διαδικασία.

Βήμα 1ο

Επιλέγουμε κάθε φορά μια απο τις κάρτες λέξεων.

Βήμα 2ο

Γράφουμε διάσπαρτα στον πίνακα τα γράμματα της λέξης.

Βήμα 3ο

Ζητάμε απο το παιδί να ενώσει τα γράμματα για να σχηματίσει τη λέξη.

Η συγκεκριμένη άσκηση μπορεί να ενισχύσει τη Φωνημική επίγνωση μέσα απο πολλές παραλλαγές:

• να ακούει λέξεις και να τις συνθέτει ενώνοντας με τη σωστή σειρά τα γράμματα
• να φτιάχνει δικές του λέξεις 
• να του λέτε απο ποιο γράμμα να ξεκινάει η λέξη ή ποιο γράμμα θέλετε να περιέχει και να δημιουργεί λέξεις
• να ακούει λέξεις, να αναγνωρίζει αν ακούει τα συμπλέγματα μπ, ντ, τσ, γκ, γγ και να ενώνει μόνο αυτά ή όλη τη λέξη
• με τον ίδιο τρόπο να ενισχυθούν και οι λέξεις με διπλά/τριπλά σύμφωνα
• να δουλευτούν φωνήματα που μπερδεύει φωνημικά μεταξύ τους πχ. λέξεις με φ/θ, γ/χ, π/β/φ κτλ.
• να δουλευτούν λέξεις που μπερδεύει τη θέση των συμφώνων πχ. λέξεις με /τσ/ και /στ/ 

Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ  

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter

Ο δρόμος με τις λέξεις! Οπτική διάκριση & σιωπηλή ανάγνωση για παιδιά με Δυσλεξία

Πώς μπορούμε να χαρίσουμε σε ένα Δυσλεξικό και με Μαθησιακές δυσκολίες παιδί πλούσιες εμπειρίες ανάγνωσης; 

Βασικά συμπτώματα του αδύναμου μηχανισμού ανάγνωσης που εμφανίζει ένα δυσλεξικό παιδί είναι: το κόμπιασμα, ο συλλαβισμός, οι συχνές αντικαταστάσεις λέξεων με άλλες που μοιάζουν μορφολογικά ή φωνολογικά, η αφαίρεση/προσθήκη γραμμάτων κα. Αυτή η δυσκολία στην προφορική αποκωδικοποίηση της γραφημικής αναπαράστασης μιας λέξης, μιας πρότασης ή ενός κειμένου μπορεί να αντιμετωπιστεί με διάφορες μεθόδους. 

Κύριος παράγοντας επιτυχίας των ασκήσεων είναι, όπως έχουμε αναφέρει πολλές φορές, η ενεργός συμμετοχή στην "κατασκευή" της άσκησης!

Μια άσκηση που συνδυάζει τη χειροτεχνία με την ανάγνωση δίνει αυτή τη δυνατότητα συμμετοχής στο δυσλεξικό παιδί που τόσο τη χρειάζεται!

Υλικά: περιοδικά, ψαλίδι, κόλλα, σελίδες Α4

Άσκηση: Η άσκηση είναι απλή στη σύλληψη της. Επιλέγετε τις λέξεις με τις οποίες θέλετε να "παίξετε" με το παιδί. Ορίζετε που θα φτιάξετε το κολάζ (σε ένα χαρτόνι, σελίδα τετραδίου).

1ο βήμα:

Μέσα απο περιοδικά εντοπίζετε και κόβετε τις λέξεις με τις οποίες θέλετε να "παίξετε" με το παιδί.

2ο βήμα:

Ξεκινάτε να κολλάτε διάσπαρτα τις λέξεις σε όλη τη σελίδα.

3ο βήμα: 

Το τελικό αποτέλεσμα πρέπει να είναι μια συλλογή απο λέξεις οι οποίες να περιέχουν πεζά και κεφαλαία γράμματα, με διάφορα χρώματα και γραμματοσειρές!

4ο βήμα:

Διάβαζετε με μπερδεμένη σειρά λέξεις απο το κολάζ και το παιδί πρέπει να τις ενώσει με τη σειρά που τις ακούει.

Ο λόγος που μια τέτοια άσκηση είναι τόσο αποτελεσματική είναι γιατί το δυσλεξικό παιδί θα αναγνώσει διάφορες λέξεις οι οποίες είναι γραμμένες κάθε φορά και με διαφορετικό τρόπο πχ. έντονα ή πιο άτονα, με χρώματα, ασπρόμαυρα, με κεφαλαία γράμματα κτλ. Αυτό βοηθά εξαιρετικά στην οπτική διάκριση και στη σιωπηλή ανάγνωση. Επίσης παράλληλα ενισχύει και τη λεπτή κινητικότητα με το ψαλίδισμα και τη διαδικασία χρήσης της κόλλας.

✺ Τρόποι συνεργασίας:

• Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ 

• Αν είστε ειδικοί θεραπευτές! 
• Κλικ στην εικόνα τις για εποπτείες εξ αποστάσεως σε ειδικούς παιδαγωγούς.

• Αν είστε γονείς! 

• Κλίκ στην εικόνα για την παρέμβαση εξ αποστάσεως σε παιδιά με Μαθησιακές δυσκολίες.

• Κλικ στην εικόνα για τις εποπτείες εξ αποστάσεως σε γονείς.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

fb & instagram

Βοηθήστε τους δυσλεξικούς μαθητές με 10 tips!

1. Το μπράβο δίνει δύναμη, η κριτική σκοτώνει
Το Δυσλεξικό παιδί χρειάζεται αυτοπεποίθηση για να μάθει και να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες του. Επειδή έχουν βιώσει την αποτυχία, βαθιά μέσα τους πιστεύουν ότι δεν είναι ικανά για να μάθουν. Οπότε: εγκαταστήστε τη χαμένη του αυτοπεποίθηση, δώστε την ευκαιρία να πετύχει, επαινέστε τις μικρές του επιτυχίες.

2. Μη ζητάτε απο το Δυσλεξικό παιδί να διαβάζει φωναχτά
Τα αναγνωστικά του λάθη το κάνουν να ντρέπεται.

3. Μη τιμωρείτε το δυσλεξικό παιδί επειδή ξεχνάει πράγματα 
Ενισχύστε θετικές στρατηγικές για να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα όπως να έχει ένα μέρος για να βάζει τα πράγματα του.

4. Μην αποκαλείτε ένα δυσλεξικό τεμπέλη
Οι δυσλεξικοί χρειάζεται να δουλεύουν πιο σκληρά για να παράγουν μικρότερο αποτέλεσμα. Δυσκολεύονται να παραμείνουν συγκεντρωμένοι όσο διαβάζουν, γράφουν ή ακούνε.

5. Να αναμένετε λιγότερη γραπτή εργασία
Οι δυσλεξικοί μαθητές ενώ μπορεί να είναι εξαιρετικοί στο προφορικό λόγο δυσκολεύονται να εκφράσουν τις ιδέες του στο γραπτό λόγο. Επιτρέψτε τους να έχουν περισσότερο χρόνο στη διάθεση τους για να διαβάσουν και να κατανοήσουν.

6. Γράψτε τις εργασίες που έχει για το σπίτι και κολλήστε τις στο βιβλίο του
Δείξτε του τα βήματα που πρέπει να γίνουν πχ. Πρώτον κάνε εκείνο, δεύτερον κάνε αυτό κτλ.

7. Μη περιμένετε να αντιγράψει με επιτυχία απο τον πίνακα ή απο βιβλίο
Δώστε μια φωτοτυπία. Προτείνετε να υπογραμμίσει με μαρκαδόρους τις περιοχές που είναι πιο σημαντικές και σχεδιάστε και εικόνες για να αποτυπώσετε τα πιο σημαντικά σημεία.

8. Δεχτείτε εργασίες που έχει κάνει στον υπολογιστή
Για πολλούς δυσλεξικούς είναι ιδιαίτερα δύσκολο το να γράφουν. Οι επεξεργαστές κειμένου κάνουν τη ζωή τους πιο εύκολη. Επιτρέψτε τους να χρησιμοποιήσουν τον αυτόματο διορθωτή κειμένου που θα τους βοηθήσει στη γραμματική και τη στίξη και θα δώσει σε εσάς την ευκαιρία να δείτε την ποιότητα του περιεχομένου.

9. Συζητήστε για μια δραστηριότητα ώστε να είστε σίγουροι ότι έγινε κατανοητή
Μετατρέψτε σε εικόνα ή συνδέστε τη με κάτι αστείο για να τη θυμούνται καλύτερα

10. Δώστε την ευκαιρία να απαντούν προφορικά
Οι δυσλεξικοί πολλές φορές μπορούν να αποδείξουν ότι κατάλαβαν, καλύτερα με μια προφορική απάντηση ενώ δυσκολεύονται να θέσουν τις ίδιες σκέψεις γραπτά. 


Οι οδηγίες αυτές είναι βασισμένες στις ιδιαίτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι δυσλεξικοί μαθητές σε σχέση με τους συμμαθητές τους στις σχολικές δεξιότητες: της ανάγνωσης και της γραφής, της συγκέντρωσης, της οργάνωσης του χρόνου και της κατανόησης των γλωσσικών πληροφοριών.

πηγή: http://www.nessy.com/uk/teachers/essential-teaching-tips-dyslexia/

Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ  

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter

Η ορθογραφία του ρήματος "Είμαι" στη Δυσλεξία!

Μία από τις συχνότερες ορθογραφικές δυσκολίες που παρουσιάζουν τα παιδιά με Δυσλεξία αφορά το ρήμα /είμαι/, ιδιαίτερα στον ενικό αριθμό, όπου συνυπάρχουν οι ορθογραφικοί συνδυασμοί /αι/ και /ει/. Η συγκεκριμένη ιδιαιτερότητα επιβαρύνει τη γλωσσική οπτική μνήμη, καθιστώντας την απομνημόνευση της σωστής ορθογραφίας ιδιαίτερα απαιτητική.

Για τον λόγο αυτό, η αξιοποίηση εναλλακτικών τρόπων διδασκαλίας της ορθογραφίας αποτελεί συχνά μονόδρομο, καθώς η κλασική προσέγγιση δεν αποδίδει πάντα τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Έτσι, δεν είναι σπάνιο παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες, ακόμη και στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού, να συνεχίζουν να κάνουν λάθη σε τόσο συχνά χρησιμοποιούμενες λέξεις.

Μία από τις προσεγγίσεις που μπορούν να εφαρμοστούν είναι αυτή που αξιοποίησα με τον μικρό Δ. 

Ως παιδί με Δυσγραφία και έντονες ορθογραφικές δυσκολίες, αντιμετώπιζε αυτές τις λέξεις σαν να τις συναντούσε κάθε φορά για πρώτη φορά. Στόχος της παρέμβασης ήταν η γραφή των λέξεων, όχι όμως με μηχανικό τρόπο, αλλά μέσα από μια διαφορετική εμπειρία γραφής κάθε φορά. Αυτό επιτυγχάνεται προσφέροντας στο παιδί ποικιλία υλικών και μέσων γραφής και ενθαρρύνοντάς το να αντιγράφει την ίδια λέξη με πολλαπλούς και δημιουργικούς τρόπους. 

Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η πολυαισθητηριακή μάθηση, διατηρείται το ενδιαφέρον του παιδιού και αυξάνονται οι πιθανότητες σταθεροποίησης της σωστής ορθογραφικής εικόνας της λέξης.

Υλικά: ξυλομπογιές, νερομπογιές, μαρκαδόροι, glitter, πλαστελίνες, δαχτυλομπογιές, μαγνητικά γράμματα, γράμματα φελλού κα.

Άσκηση: Δείχνουμε πως γράφονται οι λέξεις: είμαι, είσαι, είναι. Εντοπίζουμε τα "δύσκολα" γράμματα και μένουμε σε αυτά. Το βάζουμε να τα κυκλώσει. Έπειτα δίνουμε στο παιδί κάθε φορά το αντίστοιχο υλικό γραφής για να γράψει ή κατασκευάσει αυτές τις λέξεις. 

Πλαστελίνη

Μαρκαδόροι

Κόλλα glitter

Μαγνητικά γράμματα

Αφού τελειώσετε με την άσκηση ζητήστε από το παιδί, χωρίς να βλέπει τις λέξεις, να τις επαναλάβει με το δάχτυλο του:

• στον αέρα
• στο τραπέζι
• στον τοίχο
• πάνω του
• πάνω σας

Αν κρίνετε ότι είναι έτοιμο δοκιμάστε να γράψει μερικές σύντομες φράσεις κατά υπαγόρευση, στο τετράδιο του, χρησιμοποιώντας τις διδασκόμενες λέξεις.

Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!

✺ Τρόποι συνεργασίας:

Αν είστε Ειδικοί Παιδαγωγοί:

Αν είστε Γονείς:

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

fb & instagram

Μάντεψε το κρυμμένο γράμμα & αριθμό! Μια άσκηση οπτικής διάκρισης

Μια πάρα πολύ έξυπνη άσκηση σχετικά με τη μορφολογία γραμμάτων και αριθμών είναι και αυτή που θα παρουσιαστεί σε αυτό το άρθρο. Η συγκεκριμένη άσκηση επειδή "παίζει" με το στοιχείο της έκπληξης δίνει ένα θαυμάσιο κίνητρο για να προσπαθήσει το παιδί με Δυσλεξία/Μαθησιακές δυσκολίες περισσότερο. Πρόκειται για την ενεργοποίηση του μηχανισμού της οπτικής διάκρισης η οποία ενισχύεται και με την αισθητηριακή προσέγγιση μέσω της αφής, εφόσον τα κρυμμένα γράμματα & αριθμοί μπορούν να είναι τρισδιάστατα, φτιαγμένα απο γυαλόχαρτα και pipe cleaners ενώ μπορεί να δουλευτεί και σε επίπεδο λέξης!

Υλικά: φάκελοι, λευκές Α4 σελίδες, πλαστικά γράμματα, pipe cleaners, μαύρος μαρκαδόρος, κάρτες λέξεων κτλ.

Άσκηση: Κόβουμε σε τετράγωνα κομμάτια τις σελίδες Α4 και με τον μαύρο μαρκαδόρο, γράφουμε στο κάθε κομμάτι απο ένα γράμμα ή αριθμό. Αφαιρούμε απο το φάκελο ένα μικρό κομμάτι. Βάζουμε μέσα το γράμμα ή αριθμό και αφήνουμε το παιδί να μαντέψει. 

Παράδειγμα 1ο: γράμμα

Παράδειγμα 2ο: αριθμός

Αν θέλουμε να κάνουμε αυτή την άσκηση περισσότερο ενισχυμένη τότε σχεδιάζουμε σε γυαλόχαρτο γράμματα & αριθμούς, όπως έχουμε δείξει στην άσκηση: Είναι εύκολο με το γυαλόχαρτο! και το παιδί μπορεί να δει και να αγγίξει το εμφανές μέρος του γράμματος/αριθμού για να το μαντέψει. 

Μπορούμε να βάλουμε ένα πλαστικό γράμμα.

Να σχεδιάσουμε γράμμα με pipe cleaner και να το κρύψουμε.

Το επόμενο στάδιο εξέλιξης της άσκησης είναι να παίξουμε και με λέξεις και να "αναγκάσουμε" το δυσλεξικό παιδί να μαντέψει τη λέξη και την ορθογραφία των καταλήξεων τους!

Παράδειγμα 1ο: αυτοκίνητο

Παράδειγμα 2ο: δράκος

Tip: 

Μπορείτε αντί για γυαλόχαρτα να χρησιμοποιήσετε και άλλα είδη χαρτιού για περισσότερες εμπειρίες αφής!

Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ  

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter