"Κλείσε τα μάτια και σχεδίασε"! Παιχνίδι κιναισθητικής αντίληψης.

Στη προσχολική ηλικία είναι σημαντικό να εκπαιδεύεται το παιδί σε διάφορες δεξιότητες οι οποίες λειτουργούν σαν βάση για τις επόμενες που πρέπει να αναπτύξει. Οι προσδοκίες για ένα μικρό παιδί ηλικίας απο 2 έως 6 ετών είναι να υπάρχει μια προοδευτική θετική αλλαγή σε βασικούς τομείς της γλωσσικής, οπτικοχωρικής, λογικής/μαθηματικής, διαπροσωπικής και κιναισθητικής εξέλιξης. Επομένως οι δραστηριότητες και τα παιχνίδια που χρειάζεται να συμμετέχει γίνονται πάνω σε αυτούς του άξονες εκπαίδευσης.

Το παιχνίδι "Κλείσε τα μάτια και σχεδίασε"! αναφέρεται στην εκπαίδευση της κιναισθητικής αντίληψης των άνω άκρων. Δηλαδή της ικανότητας να υπακούν τα χέρια του παιδιού (δάχτυλα, παλάμες, καρπός, βραχίονας) σε οδηγίες κατεύθυνσης και να σχηματίζουν συγκεκριμένα σχήματα.Δραστηριότητα: Ζητάμε απο το παιδί να κλείσει τα μάτια του και να σχηματίσει νοερά κατευθύνοντας τα χέρια και τα δάχτυλα του, διάφορα σχήματα.

Τα σχήματα αυτά μπορεί να τα σχηματίζει πάνω:

• στον αέρα
• στο τραπέζι
• σε διαφορετικά είδη χαρτιού πχ. γκοφρέ, γυαλόχαρτο
• στο χαλί
• στον τοίχο
• στην άμμο
• σε χαλίκι
• στο χώμα
• σε ρύζι
• σε κρύα ή ζεστή επιφάνεια
• σε ίσια ή επικλινή επιφάνεια

Αυτά που μπορούμε να ζητήσουμε απο το παιδί να σχηματίσει χωρίς να βλέπει εξαρτώνται απο την ηλικία του αλλά και το τι θέλουμε να ενισχύσουμε αν το παιδί αντιμετωπίζει έλλειμμα στη λεπτή κινητικότητα ή την αυτοματοποίηση της γραφής.

Μερικά παραδείγματα σχημάτων είναι:

• γραμμές πχ. ίσιες, ζικ-ζακ, καμπύλες, με κορυφές κτλ.
• βασικά σχήματα πχ. κύκλος, τρίγωνο, τετράγωνο
• βασικά σχέδια που ζωγραφίζουν τα παιδιά πχ. σπίτι, ήλιος. λουλούδι, βουνό, δέντρο, άνθρωπο
• γράμματα

Όταν το παιδί κάνει αυτή την διαδικασία "τυφλής" σχεδίασης ρωτήστε και προτρέψτε να σας εξηγεί τι ακριβώς κάνει την ώρα που το σχεδιάζει πχ. όταν κάνει έναν ήλιο "Κάνω ένα στρογγυλό και μετά απο τον κύκλο κάνω μικρές γραμμές γύρω, γύρω." Αυτό θα βοηθήσει ακόμα περισσότερο στην εσωτερίκευση των κινήσεων. Έπειτα αφήστε να κάνει μόνο του την ίδια διαδικασία χωρίς να γνωρίζετε τι θα κάνει και μαντέψτε, απο αυτά που λέει και τις κινήσεις του, το τελικό σχήμα. Η διάρκεια ποικίλει ανάλογα με την ηλικία και την διάθεση του παιδιού.

Βασικό tip: Στην αρχή είναι πολύ πιθανό να μην λέει με λεπτομέρειες τις κινήσεις που κάνει. Σχεδιάστε εσείς κάτι χωρίς να βλέπετε λέγοντας παράλληλα τι κάνετε για να μάθει πως γίνεται. Είναι μια δραστηριότητα που μπορεί να γίνει και στο αυτοκίνητο σχηματίζοντας και μαντεύοντας σχέδια στον αέρα.

Απευθύνεται: Σε παιδιά προσχολικής και σχολίκης ηλικίας για εξάσκηση στη κιναισθητική συνείδηση των άνω άκρων και ιδιαίτερα σε παιδιά με Δυσγραφία για βελτίωση της γραφής τους. Είναι παιχνίδι που γίνεται απο γονείς, εκπαιδευτικούς και θεραπευτές.
Διαβάστε ακόμα "Κλεισε τα μάτια και θυμήσου". Παιχνίδι μνήμης.


Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter 

"Σταμάτησα γιατί δεν θυμάμαι τη λέξη"! Άσκηση με συνώνυμα και Δυσλεξία.

"Θέλεις να ακούσεις κάτι τρομακτικό; Αυτή είναι η τρίτη φορά μέσα στην εβδομάδα που κατέβηκα απο το λεωφορείο και ακόμα θυμάμαι αυτά που έμαθα"!!

Ένα πολύ συχνό φαινόμενο που παρατηρείται στα παιδιά με Δυσλεξία και άλλες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες είναι η αδυναμία "αντικατάστασης" μιας λέξης που δεν θυμούνται με κάποια άλλη συνώνυμη. Αυτό οδηγεί σε καθυστέρηση και γενικό "σαμποτάζ" όλης της διαδικασίας περιγραφής και έκφρασης.

Έτσι όταν ο Π προσπαθεί να περιγράψει τα γεγονότα γύρω απο τον Μ. Αλέξανδρο συμβαίνει το εξής: "Ο Μ. Αλέξανδρος συνέχισε την............. Κυρία δεν θυμάμαι την λέξη."! Η λέξη που ήθελε να θυμηθεί ο Π ήταν "εκστρατεία" θα μπορούσε όμως να την αντικαταστήσει με κάποια συνώνυμη ή αντίστοιχης σημασίας λέξη πχ. πορεία, κατακτήσεις κτλ. ώστε να μην σταματήσει και τελικά παραιτηθεί απο την προσπάθεια.

Το εναλλακτικό λεξιλόγιο που διαθέτει κάθε μαθητής πολλές φορές κατά τη διάρκεια της μαθησιακής διαδικασίας θα λειτουργήσει σαν "σωσίβιο". Θα τον βγάλει απο την δύσκολη θέση να μην μπορεί να συνεχίσει την εξιστόρηση, περιγραφή, επεξήγηση επειδή έχει "κολλήσει" και αδυνατεί να εκφραστεί. Ο μαθητής όμως με Δυσλεξία και ειδικές μαθησιακές δυσκολίες εξαιτίας του φτωχού λεξιλογίου και της αδυναμίας ανάκλησης απο τη μνήμη εναλλακτικών λέξεων καταλήγει για άλλη μια φορά να παρουσιάζει την εικόνα ενός αδιάβαστου μαθητή.

Στα προγράμματα παρέμβασης για τις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες των παιδιών, βασικές ασκήσεις είναι αυτές για την ανάπτυξη και διεύρυνση του λεξιλογίου τους. Έχουν ήδη παρουσιαστεί ασκήσεις με "Τα αντίθετα"! και αυτή τη φορά θα παρουσιάσουμε μια απο τις ασκήσεις για εκμάθηση συνωνύμων λέξεων.

Η άσκηση "Τα συνώνυμα"! είναι απλή στη διαμόρφωση και εκτέλεση της. Φτιάχνουμε προτάσεις και ζητάμε απο το παιδί να αντικαταστήσει με μια ανάλογης σημασίας λέξη αυτήν που έχουμε επιλέξει. Σκοπός είναι να μπορέσει το παιδί να καταλήξει και απο την απλή λέξη που συνήθως χρησιμοποιεί στην περισσότερο κατάλληλη πχ. Το φαγητό είναι ωραίο - Το φαγητό είναι νόστιμο αλλά και απο την σύνθετη που δεν θυμάται στην πιο απλή πχ. Διακοσμούσαν τα δοχεία με σχέδια - Ζωγράφιζαν τα δοχεία με σχέδια.

10 παραδείγματα απο την απλή στη καταλληλότερη:

• Η μαμά έκανε φαγητό.

• Ο μπαμπάς έφτιαξε τη βλάβη.

• Το φαγητό ήταν πολύ ωραίο.

• Η Μαρία μου έφτιαξε τα μαλλιά.

• Επιτέλους έκανα τα μαθήματα μου.

• Οι αρχαιολόγοι βρήκαν απο τις ανασκαφές τους πολλά αρχαία αγάλματα.

• Ο ξυλουργός έφτιαξε μια καρέκλα.

• Το παιδί πήγε στο κυλικείο και πήρε μια τυρόπιτα.

• Ο Κώστας έβαλε τον φάκελο στο ράφι.

• Οι μαθητές πήγαν στην Αγγλία.

10 παραδείγματα απο την δύσκολη στην πιο απλή:

• Ο Ηρακλής πέτυχε πολλούς άθλους.

• Η εκστρατεία ήταν μεγάλη και μακρόχρονη.

• Ο Κυκλαδικός πολιτισμός ήταν σε μεγάλη ανάπτυξη.

• Τα πήλινα δοχεία τους τα διακοσμούσαν με σχέδια.

• Η πόλη λεηλατήθηκε απο τους κατακτητές.

• Οι τοιχογραφίες παριστάνουν διάφορες παραστάσεις εκείνης της εποχής.

• Αμέτρητα καράβια διέσχιζαν το Αιγαίο.

• Ο Οδυσσέας περιπλανήθηκε δέκα ολόκληρα χρόνια.

• Ο σεισμός προκάλεσε πολλές συμφορές στους κατοίκους.

• Στην Κρήτη αναπτύχθηκε ο λαμπρός Μινωικός πολιτισμός.

Tips: 

Η διαδικασία της αντικατάστασης είναι χρήσιμη να γίνεται και επιτόπου, κατά την ώρα που διαβάζετε ένα θεωρητικό μάθημα (πχ. Ιστορία) με το παιδί και δυσκολεύεται σε συγκεκριμένες λέξεις. Θα πρέπει να είναι έτοιμο όταν ξεχάσει μια δύσκολη λέξη να μπορεί να την αντικαταστήσει χωρίς να καθυστερήσει ή παρατήσει την εξιστόρηση. Επίσης είναι χρήσιμο στην καθημερινή του επικοινωνία να το προτρέπετε να χρησιμοποιεί καταλληλότερες λέξεις πχ. Χτενίζω αντί φτιάχνω τα μαλλιά μου!

Απευθύνεται: Σε όλα τα παιδιά για εμπλουτισμό του λεξιλογίου και ιδιαίτερα σε παιδιά με Δυσλεξία και άλλες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Πρόκειται για ασκήσεις που μπορούν να εφαρμόσουν γονείς, εκπαιδευτικοί και θεραπευτές.

Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter

"Ένα για τον καθένα"! 10 καθημερινές ασκήσεις αντιστοίχησης.

Η αντιστοίχηση "ένα προς ένα αντικείμενο" είναι μια σχέση που δημιουργείται απο το ζευγάρωμα των αντικειμένων. Η σχέση "μια καρέκλα για κάθε άνθρωπο" όταν ετοιμάζουμε τραπέζι για τους καλεσμένους μας, αποτελεί ένα απλό τέτοιο παράδειγμα. Αυτή η εξίσωση είναι που λειτουργεί ως βάση για να συγκρίνουμε τα σύνολα και να καταλήξουμε αν κάποιο είναι μικρότερο, μεγαλύτερο ή ίσο με κάποιο άλλο πχ. οι καρέκλες τελικά είναι ίσες ή λιγότερες ή περισσότερες απο τους καλεσμένους.

Τα παιδιά πρέπει να εισάγονται σε αυτόν τον τρόπο σκέψης απο νωρίς αφού η διαδικασία του συνταιριάσματος θα βοηθήσει να εσωτερικεύσουν το σωστό λεξιλόγιο πχ. περισσότερο, λιγότερο, ίσο κτλ. να εξασκηθούν στη βασική αρίθμηση χωρίς λάθη πχ. να παραλείπουν ή να μετράνε ένα στοιχείο περισσότερες φορές και να βάζουν στη σειρά σύνολα ανάλογα με τον αριθμό τους πχ. απο το μεγαλύτερο στο μικρότερο. Η εξάσκηση σε αυτή την προμαθηματική έννοια γίνεται ακόμα πιο επιτακτική όταν το παιδί προσχολικής ηλικίας έχει ανωριμότητα και μπορεί αργότερα να αντιμετωπίσει μαθησιακές δυσκολίες.

Στην "Προσχολική προετοιμασία/ενίσχυση at home" γίνονται πολλές ασκήσεις αντιστοίχησης αλλά οι ευκαιρίες για αυτή την απλή διαδικασία στη καθημερινότητα του μικρού παιδιού είναι πάρα πολλές και καλό είναι να τις εκμεταλευόμαστε όποτε είναι δυνατόν.

10 απλές δραστηριότητες που μπορούν εύκολα να αποτελέσουν εξάσκηση του παιδιού στη προμαθηματική δεξιότητα της αντιστοίχησης "ένα προς ένα"!

• Να αντιστοιχήσει τα μαχαιροπίρουνα μεταξύ τους πχ. "ένα πιρούνι για ένα κουτάλι", "ένα μικρό κουταλάκι για ένα μεγάλο κουτάλι" κτλ.

• Την ώρα που στρώνετε το τραπέζι να αντιστοιχήσει τις χαρτοπετσέτες, πιάτα, ποτήρια, πιρούνια, σουπλά, καρέκλες με τους ανθρώπους που θα φάνε πχ. "μια χαρτοπετσέτα για τον μπαμπά, μία για τη μαμά" κτλ.

• Όταν χωρίζετε τα ρούχα για πλύσιμο να φτιάξετε ένα σύνολο για τα μαύρα, άσπρα, χρωματιστά πχ. ένα για τα μαύρα, για τα άσπρα, τα χρωματιστά μέχρι να τελειώσουν.

• Όταν τακτοποιείτε τα πιάτα αφήστε να βάλει ένα "βαθύ πιάτο για κάθε ρηχό".

• Ζευγαρώστε μαζί τις πετσέτες δηλ. "μια πετσέτα σώματος για κάθε πετσέτα προσώπου" και κάντε το για όλα τα ζευγάρια.

• Όταν απλώνετε ρούχα που χρειάζονται ένα μανταλάκι πχ. κάλτσες αφήστε το παιδί να σας φτιάξει ζευγάρια "ένα μανταλάκι για κάθε κάλτσα".

• Όταν στρώνετε τα κρεβάτια τα ζευγάρια που μπορούν να δημιουργηθούν είναι πχ. για κάθε κάτω σεντόνι-ένα πάνω σεντόνι, για κάθε μαξιλάρι -μια μαξιλαροθήκη κτλ.

• Όταν κόβετε μερίδες φαγητού πχ. πίτσα αφήστε να συνταιριάζει ένα κομμάτι για κάθε άνθρωπο.

• Όταν αγοράζετε παγωτά προτρέψτε το να καταλάβει πόσα πρέπει να πάρουμε όταν "για κάθε έναν αντιστοιχεί ένα παγωτό".

• Μάθετε του να φτιάχνει ζευγάρια απο παπούτσια πχ. η καφέ γόβα με την άλλη καφέ γόβα, το κόκκινο μποτάκι με το άλλο κόκκινο μποτάκι κτλ.

Λεξιλόγιο: μεγαλύτερο απο, μικρότερο απο, ίσο απο, λιγότερα, περισσότερα, ταιριάζει, περισσεύει, ζευγάρι, ίδιο, αντιστοιχώ, σύνολο, ομάδα, μέλος κα.

Tips: 

• Χρησιμοποιούμε λέξεις απο το βασικό λεξιλόγιο για να εξοικειώνεται και να συνειδητοποιεί τους όρους "μεγαλύτερο-μικρότερο". 
• Στο τέλος κάθε αντιστοίχησης συγκρίνουμε τα σύνολα και βγάζουμε ένα συμπέρασμα πχ. "Είδες οι άνθρωποι είναι περισσότεροι απο τις καρέκλες. Που θα κάτσει η Μαρία; Πρέπει να φέρουμε άλλη μία για την Μαρία"! 
• Προσφέρει στην αυτοπεποίθηση του παιδιού όταν το μήνυμα εμπιστοσύνης που δείχνουμε στις ικανότητες του είνα ξεκάθαρο.

Απευθύνεται: Σε παιδιά προσχολικής ηλικία απο 3 ετών για ομαλή εισαγωγή στη βασική αρίθμηση και σύγκριση συνόλων και ιδιαίτερα σε παιδιά που έχουν ανωριμότητα και χρειάζονται ενίσχυση και πρώιμη παρέμβαση.

Διαβάστε το παιχνίδι: "Τι μπορώ να κάνω με την παλάμη μου; Τρεις απλές κατασκευές προσανατολισμού στον χώρο".

Ενημερωθείτε για τα Μαθήματα Ειδικής Αντιμετώπισης Δυσλεξίας at home εδώ

.

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter  

"Αν η μαμά ακούσει καλά λόγια θα συνεχίσω το χορό"!! Δραστηριότητες και Δυσλεξία.

Η Μ, ένα κοριτσάκι με δυσγραφία και δυσορθογραφία:
"Κυρία αν η μαμά μου ακούσει καλά νέα (από εμένα εννοούσε) θα με ξαναγράψει στο χορό"!

Ο Π, ένα αγόρι της Δ' Δημοτικού με δυσαναγνωσία και σημασιολογικά ελλείμματα:
"Η μαμά με ξέγραψε απο το ποδόσφαιρο γιατί δεν προλάβαινα να διαβάσω"!

Ο Φ, μαθητής της Γ' Δημοτικού με δυσλεξία:
"Κυρία μου άρεσε πολύ το πιάνο αλλά δεν πηγαίνω πια για να διαβάζω"!

Τέλος ο Π είναι ένα αγόρι της ΣΤ' Δημοτικού που έχει δυσλεξία, έντονη διάσπαση προσοχής και κινητική ανησυχία. Δυσκολεύεται να διαβάσει και μπορεί να συγκεντρωθεί ελάχιστα λεπτά της ώρας. Στο σχολείο δεν τα καταφέρνει καλά και η σχολική του υποεπίδοση είναι εμφανής. Πηγαίνει όμως ποδόσφαιρο και είναι αρχηγός της ομάδας. Μιλάει για αυτό με μεγάλη περηφάνια και αποτελεί το σημείο αναφοράς του για την εικόνα του εαυτού του. Αν ο Π δεν είχε την επίδοση του ως αθλητής το μόνο που θα καθόριζε την αξία του ως ικανός ή μη θα ήταν το σχολείο.

Το παιδί με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες δυσκολεύεται να αντεπεξέλθει εκεί που οι συνομήλικοι του μπορούν, στο σχολείο. Το μεγαλύτερο ποσοστό της καθημερινότητας του το περνά κάνοντας πράγματα που έχουν σχέση με γλωσσικές πληροφορίες οι οποίες δίνονται με τρόπο που αυτό δεν το βοηθούν να καταλάβει. Η αξία του ορίζεται με το αν μπορεί ή όχι να διαβάσει εύκολα, να καταλάβει και να απαντήσει, να γράψει γρήγορα και χωρίς λάθη, να θυμηθεί. Το γεγονός ότι ο συνομήλικος του ή ακόμα και μικρότερα παιδιά μπορούν ενώ ο ίδιος δυσκολεύεται βιώνεται ως αποτυχία.

Γίνεται λοιπόν περισσότερο απο απαραίτητο να δίνεται η ευκαιρία στο παιδί με Δυσλεξία και άλλες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες να κάνει κάτι που το ευχαριστεί και να μην αξιολογείται μόνο απο την σχολική του επίδοση. Άλλωστε οι ίδιες οι δραστηριότητες διδάσκουν δεξιότητες και ενισχύουν τομείς που τα παιδιά χρειάζονται.

Αναφέρονται 3 βασικές δραστηριότητες και τι προσφέρουν στο παιδί με ΕΜΔ:

• Τα αθλήματα ή άλλες κινητικές δραστηριότητες πχ. ποδόσφαιρο, μπάσκετ, χορός κτλ. προσφέρουν:

α) Να συγκρατεί και να ακολουθεί προφορικές οδηγίες.

β) Να ακολουθεί διαδοχή βημάτων.

γ) Ενίσχυση στη χωροταξική αντίληψη. Την θέση του εαυτού του και των άλλων σε σχέση με τον χώρο πχ. γήπεδο, αίθουσα χορού.

δ) Στην περίπτωση του χορού το παιδί ενισχύει και την ρυθμική του ακολουθία.

• Η μουσική προσφέρει:

α) Να μπορεί το παιδί να διαβάζει μια συμβολική γλώσσα (νότες) και να κωδικοποιεί και αποκωδικοποιεί. Ότι ακριβώς χρειάζεται και στην ανάγνωση (αποκωδικοποίηση) και γραφή (κωδικοποίηση).
β) Ενίσχυση της ακουστικής μνήμης.

• Οι καλλιτεχνικές δραστηριότητες πχ. ζωγραφική, χειροτεχνίες κτλ. προσφέρουν:

α) Ενίσχυση της έκφρασης χωρίς τη χρήση της γλώσσας.
β) Ενίσχυση της λεπτής κινητικότητας πχ. πινέλο, ψαλίδι κτλ.
γ) Ενίσχυση οπτικής διάκρισης.

Η συμμετοχή του παιδιού σε δραστηριότητες που απολαμβάνει λειτουργεί πάντα ως ένας σημαντικός αντισταθμιστικός παράγοντας αυτοπεποίθησης και αυτοεκτίμησης. Τα πλεονεκτήματα είναι πολύ περισσότερα απο όσα αναφέρονται και έχουν να κάνουν με την πεποίθηση ότι το παιδί ανήκει κάπου που μπορεί να εκφράσει άνετα την προσωπικότητα και τις ικανότητες του. Επίσης συμβάλλουν εξαιρετικά στην ανεξαρτησία και αυτονόμηση του παιδιού.

Βασικό tip: Όλα αυτά τα εξωσχολικά ενδιαφέροντα είναι θετικά μόνο όταν το παιδί με ΕΜΔ έχει τη διάθεση να λάβει μέρος. Η επιλογή πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τη συγκατάθεση του παιδιού και να μην το φέρνει αντιμέτωπο πάλι με αυτά που το δυσκολεύουν. Για το κάθε παιδί κάτι διαφορετικό κινεί την διαδικασία έκφρασης, δημιουργίας και εκτόνωσης.

Δείτε το Jackie Stewart:"Είμαι ηλίθιος;"
Δείτε το "Είμαι δυσλεκτικός. Τι με δυσκολεύει περισσότερο και σε τι είμαι καλύτερος;"

Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter

Τα αντίθετα! Άσκηση-παιχνίδι Δυσλεξίας και λεξιλογίου.

Το πλούσιο ή φτωχό λεξιλόγιο συμμετέχει σε μεγάλο βαθμό στην απόδοση τους παιδιού ως μαθητή. Αυτό είναι άλλωστε που θα κάνει και την διαφορά όταν στο παιδί ζητηθεί να εξηγήσει κάτι, να περιγράψει ένα περιστατικό, να εκφράσει τις σκέψεις και τις ιδέες του, είτε γραπτά είτε προφορικά. Βέβαια δεν αφήνουμε στην άκρη και την ικανότητα του παιδιού να κατανοεί αυτό που διαβάζει σε όλο του το βάθος. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο θα πρέπει να έχει ένα ικανό αποθηκευμένο σημασιολογικό λεξιλόγιο. Στα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες το λεξιλόγιο είναι αδύναμο και φτωχό. Το παιδί με ΕΜΔ δεν αποθηκεύει μεγάλο ποσοστό των λέξεων και αυτές που γνωρίζει δυσκολεύεται να τις ανακαλέσει.

Κρίνεται λοιπόν πολύ σημαντικό να βοηθήσουμε το παιδί να αυξήσει το λεξιλόγιο του. Μια απο τις ασκήσεις που γίνονται στις εξατομικευμένες συνεδρίες και μπορούμε να κάνουμε είναι "Τα αντίθετα"! Θα διδάξουμε λέξεις σε σχέση με τις αντίθετες τους. Ο τρόπος για να γίνει αυτό είναι με κάρτες. Πρόκειται για φθηνές κάρτες που υπάρχουν στα περισσότερα βιβλιοπωλεία και βοηθούν πολύ στην διαδικασία.

perizitito

Πως μπορούμε να παίξουμε με τις παιχνιδοκάρτες των αντιθέτων;

• Μπορούμε να κάνουμε ένα απλό παιχνίδι αντιστοίχησης. Να βάλουμε τις κάρτες ανοιχτές πάνω στο τραπέζι και να ζητήσουμε από το παιδί να ταιριάξει τις αντίστοιχες αντίθετες για την κάθε μία.

• Παίζουμε και εμείς μαζί του για να γίνει η διαδικασία πιο ενδιαφέρουσα. Όποιος βρίσκει το σωστό αντίθετο ζευγάρι το κρατάει και νικάει αυτός με τα περισσότερα ζευγάρια.

• Παραλλάσσουμε το παιχνίδι και το μετατρέπουμε και σε παιχνίδι μνήμης. Αφού πρώτα μάθουμε και διδάξουμε στο παιδί τα αντίθετα ζευγάρια πχ. το αντίθετο του "κρύου" είναι το "ζεστό" τότε βάζουμε τις κάρτες κλειστές πάνω σε ένα τραπέζι και ζητάμε από το παιδί να βρει τις αντίθετες κάρτες. Όποιος βρίσκει τα ζευγάρια τα κρατάει και νικάει αυτός με τα περισσότερα.

• Για κάθε αντίθετο ζευγάρι οι κάρτες δείχνουν εικόνες που βοηθούν το παιδί να δει αυτό που οι λέξεις "του λένε". Έτσι στις αντίθετες λέξεις "χαμηλά-ψηλά" δείχνει ένα παιδάκι που είναι χαμηλά σε μια σκάλα και ψηλά στην ίδια σκάλα. Ζητάμε από το παιδί να μας προτείνει ποιες άλλες εικόνες θα έβαζε το ίδιο για αυτές τις αντίθετες λέξεις. Αυτό βοηθάει να αποτυπωθούν καλύτερα οι λέξεις και οι συνειρμοί γύρω απο αυτές.

• Χρησιμοποιήστε τις κάρτες με τις αντίθετες λέξεις για να φτιάξει το παιδί προτάσεις με αυτές πχ. με το ζευγάρι "σκληρό-μαλακό" θα φτιάξει μια πρόταση για την κάθε λέξη.

• Γράψτε εσείς προτάσεις με κενά στις λέξεις των αντιθέτων που έμαθε και ζητήστε να τις συμπληρώσει πχ. 1)Άφησα το παράθυρο _______ και βγήκε έξω η γάτα. 2)Ευτυχώς ήταν το παράθυρο _______ και για αυτό δεν μπήκε η βροχή μέσα. (ανοιχτό-κλειστό)

• Πείτε προφορικά μια πρόταση χρησιμοποιώντας πχ. τη λέξη "όμορφο" όπως: "Το καινούργιο μου φόρεμα είναι πολύ όμορφο"! και ζητήστε απο το παιδί να φτιάξει την αντίστοιχη "αντίθετη" πρόταση δηλ. "Το παλιό μου φόρεμα είναι άσχημο"!

Με αυτούς τους τρόπους και με άλλες αυτοσχεδιαστικές ασκήσεις μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις "παιχνιδοκάρτες" για να εμβαθύνετε περισσότερο σε αυτά που θέλετε να διδάξετε στο παιδί με μαθησιακές δυσκολίες. Η χρήση των εικόνων είναι πάντα ένας πολύ πιο αποτελεσματικός τρόπος εκμάθησης για τα παιδιά που "σκέφτονται με εικόνες" και οι γλωσσικές πληροφορίες τους είναι δύσκολες στην επεξεργασία.
Απευθύνεται: Σε όλα τα παιδιά απο 4 ετών που θέλουν να αναπτύξουν το λεξιλόγιο τους και ιδιαίτερα χρήσιμο σε παιδιά με Δυσλεξία/ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Μπορεί να γίνει σαν άσκηση και παιχνίδι απο γονείς, εκπαιδευτικούς και θεραπευτές.

Δείτε το "Τράβα το ξυλάκι"! Παιχνίδι-άσκηση Κατηγοριοποίησης και Δυσλεξίας.

Άσπα Μητρακάκη
Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος
ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολίων/δυσλεξίας
email: amitrakaki@gmail.com
fb & twitter