Το γνωστικό φορτίο αφορά το πόση πληροφορία η εργαζόμενη μνήμη μπορεί να επεξεργαστεί ταυτόχρονα χωρίς να υπερφορτωθεί.
Η θεωρία διακρίνει τρία είδη φορτίου:
1. Ενδογενές φορτίο (Intrinsic Cognitive Load):
Συνδέεται με την εσωτερική πολυπλοκότητα του μαθησιακού αντικειμένου.
Παράδειγμα: Η κατανόηση ενός απλού μαθηματικού τύπου έχει χαμηλό ενδογενές φορτίο, ενώ η επίλυση πολύπλοκων διαφορικών εξισώσεων έχει υψηλό.
2. Εξωγενές φορτίο (Extraneous Cognitive Load):
Προέρχεται από τον τρόπο παρουσίασης της πληροφορίας, δηλαδή από μη αποτελεσματικά διδακτικά υλικά ή ακατάλληλες μεθόδους.
Παράδειγμα: Ένα πολύπλοκο διάγραμμα χωρίς επεξηγηματικές οδηγίες αυξάνει το εξωγενές φορτίο.
3. Σχετικό φορτίο (Germane Cognitive Load):
Αναφέρεται στο φορτίο που επενδύεται στην οργάνωση, επεξεργασία και αποθήκευση γνώσης στη μακροπρόθεσμη μνήμη. Αναφέρεται ως ένα «καλό» φορτίο, διότι προάγει την αποτελεσματική μάθηση και κατανόηση.Παράδειγμα: Η σύνδεση νέας γνώσης με ήδη υπάρχουσες γνώσεις. Όταν ο μαθητής κατανοεί το γιατί, όχι μόνο το πώς.
Η θεωρία του γνωστικού φορτίου έχει σημαντικές διδακτικές εφαρμογές:
1. Μείωση του εξωγενούς φορτίου:
Απλοποίηση οδηγιών και διαγραμμάτων. Αποφυγή υπερβολικής πληροφορίας που δεν συνεισφέρει στην ουσία.
3. Αύξηση του παραγωγικού φορτίου:
Στρατηγικές όπως η αυτοεξήγηση βοηθούν στη μετατροπή της γνώσης σε μακροπρόθεσμη μνήμη.
Paas, F., van Gog, T., & Sweller, J. (2010). Cognitive load theory: New conceptualizations, specifications, and integrated research perspectives. Educational Psychology Review.
Sweller, J., van Merriënboer, J., & Paas, F. (2019). Cognitive architecture and instructional design: 20 years later. Educational Psychology Review.
Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!










