Πρόβλεψη περιεχομένου! Στρατηγική κατανόησης κειμένου! [Επικαιροποιημένο 2026]

 

Επικαιροποιημένο τον Σεπτέμβριο 2026
Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 2024 και έχει επικαιροποιηθεί και εμπλουτιστεί με νεότερες πληροφορίες και πηγές.

Ως ειδικοί παιδαγωγοί είμαστε πολύ συχνά αντιμέτωποι με τη δυσκολία κατανόησης κειμένων από τους μαθητές μας.

Αναγνωστική κατανόηση αποκαλείται η διαδικασία κατασκευής νοήματος από γραπτό κείμενο, που στηρίζεται στον πολύπλοκο συντονισμό ενός αριθμού αλληλοσυνδεόμενων πηγών πληροφοριών. (Anderson, Hiebert, Scott & Wilkinson, 1985).

Όταν οι μαθητές καλούνται να κατανοήσουν αυτά που διαβάζουν σημαίνει ότι γίνονται ενεργοί αναγνώστες που αλληλεπιδρούν με τις πληροφορίες που μόλις έλαβαν χρησιμοποιώντας διάφορες γνωστικές στρατηγικές.

Οι δυσκολίες των παιδιών με Μαθησιακές δυσκολίες εμφανίζονται σε όλο το φάσμα του τι σημαίνει "κατανοώ  αυτό που διαβάζω". Οι απαιτήσεις για υποθέσεις, ερμηνείες και αξιολόγηση των δεδομένων είναι αυξημένες και η σχέση που δημιουργείται ανάμεσα στην προηγούμενη γνώση και στην πρόσληψη των νέων πληροφοριών τις περισσότερες φορές δεν είναι λειτουργική.

Ένας τυπικός αναγνώστης, που κατέχει τον έλεγχο του νοήματος του κειμένου, καθώς διαβάζει, αυτό που κατορθώνει με επιτυχία, είναι να μπορεί να επιβεβαιώνει ή να διαψεύδει τις προσδοκίες που προκύπτουν για την εξέλιξη του νοήματος του κειμένου.

Αυτό πόσο εύκολα μπορεί να συμβεί σε παιδιά με ΜΔ;

Οι έρευνες έχουν δείξει ότι τα αναγνωστικά λάθη, η αδύναμη μνημονική συγκράτηση, η ανεπιτυχής διαλογή σημαντικών και ασήμαντων πληροφοριών, το ανεπαρκές λεξιλόγιο αλλά και η δυσκολία στη σημασιολογική προσέγγιση των άγνωστων λέξεων οδηγούν σε μια περισσότερο επιφανειακή κατανόηση των αναγνωσμένων κειμένων.

Για αυτόν τον λόγο προκύπτει πάλι ξεκάθαρα η αναγκαιότητα τα παιδιά με ΜΔ να διδαχθούν Πώς να κατανοούν!

Μια από τις στρατηγικές είναι και η μέθοδος της πρόβλεψης περιεχομένου. Σε αυτή τη στρατηγική κατανόησης ο μαθητής με Μαθησιακές δυσκολίες μαθαίνει να "προβλέπει" από πριν τι είναι αυτό που θα διαβάσει. Έτσι εκπαιδεύεται στην επιβεβαίωση ή διάψευση αυτών των υποθέσεων και στο τέλος καταλήγει με μια πιο ολοκληρωμένη νοηματική σχέση με το περιεχόμενου του κειμένου.

 Πρόβλεψη περιεχομένου

 Η ανάγνωση σαν κυρίαρχο στόχο έχει την κατανόηση, διαφορετικά πρόκειται απλά για μια μηχανική διαδικασία αποκωδικοποίησης. Τα ήδη υπάρχοντα νοητικά σχήματα που έχει ο αναγνώστης τον βοηθούν ώστε οι νέες πληροφορίες να επεξεργάζονται με τέτοιον τρόπο που να προκύπτουν απορίες:

Τι εννοεί με αυτό; Τι πρόκειται να συμβεί; Ποια μπορεί να είναι μια πιθανή λύση; 

 Το διάγραμμα KWL (know, want, learn) είναι μια στρατηγική πρόβλεψης που διαμορφώνεται ως εξής: 

• Τι ξέρω,
• τι θέλω να μάθω, 
• τι έμαθα τελικά.

 Ο μαθητής μπορεί να σχεδιάσει 3 τέτοιες στήλες και όσο διαβάζει να επαληθεύει αν "έπεσε μέσα" στις προβλέψεις του. Το διάγραμμα θα το διορθώνει και θα το εμπλουτίζει όσο διαβάζει το κείμενο.

Παράδειγμα:

Θέμα: "Ο κύκλος του νερού"

Το παιδί θα κάνει τρεις διαφορετικές χρωματιστές στήλες: Τι ξέρω, Τι θέλω να μάθω, Τι έμαθα τελικά.

• Τι ξέρω: γράφει ό,τι γνωρίζει ήδη για το θέμα. Με τον τρόπο αυτό ενεργοποιούνται οι προϋπάρχουσες γνώσεις και οι εμπειρίες του. Ανασύρει και οργανώνει τις πληροφορίες που γνωρίζει, πάνω στις οποίες θα εδραιωθεί η νέα πληροφορία.

• Τι θέλω να μάθω: γράφει ερωτήσεις ή πράγματα που θέλει να μάθει. Το στάδιο αυτό συμβάλλει στη διαμόρφωση μαθησιακών στόχων και στην ενεργό εμπλοκή του στη διαδικασία της μάθησης καλλιεργώντας εξαιρετικές μεταγνωστικές δεξιότητες.

• Τι έμαθα τελικά: συμπληρώνει ό,τι έμαθε για το θέμα. Έτσι μπορεί να συγκρίνει τις αρχικές του γνώσεις και προσδοκίες με τα νέα δεδομένα που απέκτησε. Ο μαθητής βλέπει τι επιβεβαιώθηκε, τι αναθεωρήθηκε και ποια ερωτήματα παρέμειναν αναπάντητα, κάτι που ενισχύει τη βαθύτερη κατανόηση.

Γιατί να εφαρμοστεί στην ειδική αγωγή;

Το KWL αξιοποιεί την αρχή της γραφικής οργάνωσης της πληροφορίας (graphic organizer): η κατανομή σε τρεις σαφείς, οπτικά διαχωρισμένες στήλες (διαφορετικό χρώμα) μειώνει το γνωστικό φορτίο, καθώς η δομή δεν χρειάζεται να "κρατηθεί" νοερά από τον μαθητή αλλά είναι ήδη ορατή στο χαρτί ή στην οθόνη. 

Αυτό το χαρακτηριστικό το καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμο σε πλαίσια ειδικής αγωγής, καθώς:

• μειώνει το φορτίο στη λειτουργική μνήμη, κάτι κρίσιμο για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες ή δυσλεξία
• προσφέρει σταθερή, προβλέψιμη δομή, η οποία μειώνει το άγχος απόδοσης
• συνδυάζεται εύκολα με πολυμεσικά στοιχεία (εικόνες, ηχητικά αρχεία, ψηφιακή εκπαίδευση) 
• μπορεί να προσαρμοστεί χωρίς να αλλοιώνεται η παιδαγωγική του λειτουργία.

Επομένως, το KWL δεν λειτουργεί μόνο ως εργαλείο καταγραφής πληροφοριών, αλλά και ως μέσο οργάνωσης και παρακολούθησης της μαθησιακής πορείας. Η αξιοποίησή του μπορεί να ενισχύσει την ενεργητική συμμετοχή, την ανάπτυξη δεξιοτήτων αναστοχασμού και τη μεταγνωστική επίγνωση των μαθητών, καθώς τους βοηθά να αναγνωρίζουν τι ήδη γνωρίζουν, τι επιδιώκουν να μάθουν και τι τελικά κατέκτησαν.

Άλλη μια πρόταση πρόβλεψης περιεχομένου:

Μία μέθοδος πρόβλεψης μπορεί να εφαρμοστεί και με έτοιμες προτάσεις από τον/την παιδαγωγό, όπου το παιδί απαντάει για την κάθε μια αν προβλέπει ότι θα αποδειχθεί σωστή ή λάθος. Η απάντηση επιβεβαιώνεται με την ανάγνωση του κειμένου. Με βάση αυτή τη λογική μπορούν να γίνουν αρκετές ασκήσεις επιλογής, συμπλήρωσης, διόρθωσης.

Περισσότερες στρατηγικές κατανόησης μπορείτε να δείτε εδώ:

Μέθοδος των αυτοερωτήσεων για καλύτερη κατανόηση του κειμένου από μαθητές με ΜΔ!

Διδασκαλία συνομηλίκων! Γιατί είναι σημαντική σε παιδιά με ΜΔ;

Πώς δημιουργώ συνδέσεις με την προηγούμενη γνώση του μαθητή με ΜΔ; Στρατηγική κατανόησης λεξιλογίου!

Θεμελιώδης πηγή

Ogle, D. M. (1986). K-W-L: A teaching model that develops active reading of expository text. The Reading Teacher, 39(6), 564–570. 

Σύγχρονες μελέτες για το KWL

Ustaa, N., & Yılmaz, M. (2020). Impact of the KWL reading strategy on mathematical problem-solving achievement of primary school 4th graders. The Journal of Educational Research, 113(5), 343–363. 

Astuti, W. (2022). The applying of KWL (Know–Want to Know–Learned) strategy in teaching reading comprehension at IAIN Takengon. Journal of Language, Literature and Teaching, 4(2), 33–43.

Fakhrudin, F., Herawan, E., & Fury, N. S. W. (2022). The effect of the Know-Want to Know-Learned strategy on student learning outcomes. Perspektif Pendidikan dan Keguruan, 13(2), 1–7. 

Noviyanti, W., Umam, N. K., & Sari, A. D. I. (2022). Penerapan strategi KWL (Know-Want to Know-Learned) pada keterampilan membaca pemahaman peserta didik kelas III SD. Journal of Teaching in Elementary Education, 6(1), 227–237. 

Nurjanah, S., & Nugraheni, A. S. (2022). Meningkatkan pemahaman isi pesan dongeng melalui strategi Know Want to Know Learned (KWL) pada siswa Madrasah Ibtidaiyah. Jurnal Basicedu, 6(1), 812–818.

Ελληνική Βιβλιογραφία:

Φίλιππος Βλάχος (2018) Εγκέφαλος, μάθηση και ειδική αγωγή: Σ. Τζιβινίκου (κεφ. 9)

Σουζάνα Παντελιάδου ( 2011): Μαθησιακές δυσκολίες και Εκπαιδευτική πράξη

Σουζάνα Παντελιάδου & Βασιλης Αργυρόπουλος ( 2011): Ειδική Αγωγή Από την έρευνα στη διδακτική πράξη.

Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!

✺ Τρόποι συνεργασίας:

Ειδικοί Παιδαγωγοί:

Γονείς:

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

14 Κιναισθητικές Ασκήσεις Δυσλεξίας & Λεξικής Επίγνωσης!

Kιναισθητικές ασκήσεις με στόχο την ενίσχυση της φωνολογικής και λεξικής επίγνωσης, μέσα από δραστηριότητες που συνδέουν τη γλώσσα με το σώμα, την κίνηση και την οπτικοποίηση. Πρόκειται για πρακτικές ιδέες που μπορούν να ενταχθούν δημιουργικά στην εκπαιδευτική παρέμβαση, δίνοντας στο παιδί την ευκαιρία να «αισθανθεί» τη γλώσσα, να τη δει οπτικά, να την επεξεργαστεί ενεργά και, τελικά, να κατανοήσει καλύτερα τη δομή και τη λειτουργία των λέξεων.

Οι ασκήσεις που ακολουθούν χρησιμοποιούν διαφορετικά εργαλεία για την καλύτερη συνειδητοποίηση της αυτονομίας της λέξης μέσα στην πρόταση:

• Σφραγίδες
  
• Τουβλάκια
  
• Ψαλίδι
  
• Εικόνες
  
• Ασπροπίνακα
  
• Μαρκαδόρους
  
• Pom pom
  

Το υλικό που βλέπετε προέρχεται πάντα από τις εφαρμογές σε μαθητές και μαθήτριες στις εξ αποστάσεως παρεμβάσεις αλλά και από δείγματα εφαρμογών των ειδικών παιδαγωγών που βρίσκονται σε εξ αποστάσεως εποπτεία.

 Ας αποτελέσουν για εσάς αφορμή για νέες, δημιουργικές ιδέες!

1. Λεξική επίγνωση με μετρήσιμα υλικά! 6 Δεξιότητες + 6 Οφέλη για παιδιά με Δυσλεξία!

Μια άσκηση που λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ προφορικού και γραπτού λόγου!

2. Χωρίζουμε, κόβουμε, κολλάμε! Για να μην κολλάμε τις λέξεις μεταξύ τους

Η παραβίαση της απόστασης που πρέπει να έχουν οι λέξεις μεταξύ τους σε μια πρόταση, συμβαίνει συχνά στα γραπτά παιδιών με φωνολογικές δυσκολίες.

3. Μαθαίνουμε τα όρια των λέξεων με μια κόκκινη κουκίδα! Οπτικοχωρική αντίληψη και Δυσλεξία

Η αυτονομία της λέξης μέσα στην πρόταση εκφράζεται Φωνολογικά και Οπτικοχωρικά. 

4. Λεξική επίγνωση για παιδιά με δυσκολίες στη φωνολογική ενημερότητα (Ι)! Πρωτοσχολική ηλικία και Μαθησιακές δυσκολίες

Τι σημαίνει αυτονομία της λέξης στη Φωνολογική επίγνωση;

5. Λεξική επίγνωση για παιδιά με δυσκολίες στη φωνολογική ενημερότητα (II)! Πρωτοσχολική ηλικία και Μαθησιακές δυσκολίες

Τι γίνεται όταν μεγαλώνουν οι προτάσεις και πρέπει να βοηθήσουμε το παιδί με ΜΔ να "ακούσει" ως ξεχωριστές και τις μικρότερες λέξεις όπως: άρθρα, αντωνυμίες, συνδέσμους κλπ;

6. Λέξεις με τελικό /-ς/! 2 ασκήσεις για καλύτερη Λεξική επίγνωση.

Στα αλφαβητικά συστήματα τις λέξεις τις γράφουμε τη μια χωριστά από την άλλη. 

7. Δείξε μου πως το έκανες! 6 ασκήσεις για να χωρίσουμε τις κολλημένες λέξεις!

Σε αυτή τη δημοσίευση θα δούμε τη δουλειά της ειδικής παιδαγωγού σε εποπτεία, η οποία εφαρμόζει 6 ασκήσεις, που σχεδιάστηκαν για τα όρια των λέξεων, σε ένα αγόρι της Ε' Δημοτικού με ιδιαίτερες εκπαιδευτικές ανάγκες ο οποίος εμφανίζει επίμονα την παραβίαση των ορίων των λέξεων στα γραπτά του.

8. Βάλε τη σφραγίδα! Για να μην κολλάμε τις λέξεις στη Δυσλεξία

Η ακουστική διάκριση των λέξεων στις προτάσεις πολλές φορές εμφανίζει ελλείμματα στα παιδιά με δυσλεξία.

Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!

✺ Τρόποι συνεργασίας:

Ειδικοί Παιδαγωγοί:

Γονείς:

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

Στίξη με καλαμάκια! Μαθαίνοντας εισαγωγικά και ευθύ λόγο με κιναισθητικό τρόπο!

 

Τα εισαγωγικά, που πλαισιώνουν τον προφορικό λόγο ενός ήρωα ή ενός προσώπου, απαιτούν από το παιδί να αναγνωρίσει όχι μόνο το οπτικό σύμβολο αλλά και τη λειτουργία του μέσα στην πρόταση.

Η στίξη είναι ένα από εκείνα τα σημεία της γραφής που συχνά περνούν απαρατήρητα από τους περισσότερους μαθητές, αλλά για τα παιδιά με δυσλεξία μπορεί να αποτελέσει έναν επιπλέον γρίφο μέσα σε ένα ήδη απαιτητικό κείμενο.

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Η στίξη κωδικοποιεί οπτικά, στοιχεία του προφορικού λόγου —παύσεις, τονισμό, εναλλαγή ομιλητή— που ο αναγνώστης καλείται να αποκωδικοποιήσει νοερά. Μεταφέρει στον γραπτό λόγο τις παύσεις και την αναπνοή, το ρυθμό και τη μελωδία της φωνής, το συναίσθημα και την ένταση, το νοηματικό διαχωρισμό.

Ενώ για έναν τυπικά αναπτυσσόμενο αναγνώστη αυτή η αντιστοίχιση συνήθως αυτοματοποιείται με την εξάσκηση, για ένα παιδί με δυσλεξία, όπου η φωνολογική επεξεργασία και η οπτικοακουστική αντιστοίχιση παρουσιάζουν εγγενείς δυσκολίες, τα εισαγωγικά —ως δείκτης μετάβασης από την αφήγηση στον προφορικό λόγο ενός προσώπου— μπορεί να παραμείνουν ένα αφηρημένο, δυσνόητο σύμβολο.

Τι γνωρίζουμε;

Ως ειδικοί παιδαγωγοί γνωρίζουμε πόσο σημαντικό είναι να μετατρέπουμε αυτές τις αφηρημένες γραμματικές έννοιες σε κάτι απτό, κάτι που το παιδί μπορεί να αγγίξει, να χειριστεί και να "παίξει" μαζί του. 

Η λογική αυτή βασίζεται στην πολυαισθητηριακή δομημένη διδασκαλία (multisensory structured literacy), σύμφωνα με την οποία η ταυτόχρονη ενεργοποίηση οπτικού, ακουστικού και κιναισθητικού καναλιού ενισχύει την κωδικοποίηση και την ανάκληση γλωσσικών εννοιών. 

Η κιναισθητική προσέγγιση, ειδικότερα, μετατρέπει μια αφηρημένη οπτική σύμβαση σε σωματική εμπειρία: το παιδί δεν αναγνωρίζει απλώς το σύμβολο, αλλά το "κατασκευάζει" και το τοποθετεί το ίδιο, ενεργοποιώντας την κινητική μνήμη ως συμπληρωματικό δρόμο πρόσβασης στην πληροφορία.

Πώς σχεδιάστηκε αυτή η άσκηση;

Με αυτή τη σκέψη σχεδιάστηκε αυτή η απλή αλλά ουσιαστική άσκηση: μικρά κομμάτια από καλαμάκια, που συμβολίζουν τα εισαγωγικά, τοποθετούνται από τα ίδια τα παιδιά πάνω σε κάρτες με προτάσεις, ακριβώς εκεί όπου ξεκινά και τελειώνει ο ευθύς λόγος ενός προσώπου. 

Η άσκηση καταγράφηκε σε βίντεο, όπως και αρκετές άλλες ασκήσεις του Dyslexia at home, ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο σε ατομική συνεδρία όσο και ως υλικό εποπτείας για άλλους ειδικούς παιδαγωγούς. 

Υλικά: καλαμάκια, ψαλίδι, λευκά χαρτιά, μαρκαδόρος

Κόβουμε τα καλαμάκια σε μικρά κομμάτια.

Φτιάχνουμε προτάσεις με ευθύ λόγο χωρίς τα εισαγωγικά.

Το παιδί διαβάζει την πρόταση και πλαισιώνει τον ευθύ λόγο με τα κομματάκια από τα καλαμάκια.

Τα σημεία στίξης είναι, μεταξύ άλλων:

• τελεία (.)
• κόμμα (,)
• ερωτηματικό (;)
• θαυμαστικό (!)
• άνω και κάτω τελεία (:)
• εισαγωγικά (« »)
• παρένθεση ( )
• παύλα (—)
• αποσιωπητικά (…)

Η στίξη, όσο μικρή κι αν φαίνεται, είναι κομμάτι ενός μεγαλύτερου γλωσσικού παζλ. Απλά, χειροπιαστά υλικά, όπως τα κομματάκια από καλαμάκια, μπορούν να μετατρέψουν μια αφηρημένη σύμβαση σε μια εμπειρία που το παιδί θυμάται και με τα χέρια του!

Περισσότερες κιναισθητικές ασκήσεις για στίξη:

5 ασκήσεις για το ερωτηματικό! Σημεία στίξης και Μαθησιακές δυσκολίες

Με το φανάρι μαθαίνουμε να βάζουμε κεφαλαίο και τελεία! 

Προτάσεις & σημεία στίξης! Βελτίωση ανάγνωσης στη Δυσλεξία

Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!

✺ Τρόποι συνεργασίας:

Ειδικοί Παιδαγωγοί:

Γονείς:

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

fb & instagram

Στις 19 Σεπτεμβρίου εξασφαλίστε μια Δωρεάν προσωπική Online εποπτεία! Ειδικοί παιδαγωγοί σε όλη την Ελλάδα!

Τι σημαίνει για τη δουλειά σας μια συνεργασία εποπτείας;

Ειδικοί παιδαγωγοί σε όλη την Ελλάδα έχουν αναλάβει το σημαντικό έργο του σχεδιασμού εξατομικευμένων προγραμμάτων παρέμβασης σε παιδιά με Μαθησιακές δυσκολίες. 

Σε όλη αυτή τη διαδικασία ο ειδικός παιδαγωγός έρχεται αντιμέτωπος με ιδιαίτερες προκλήσεις, αρκετά ερωτήματα και προβληματισμούς:

• Πώς αξιολογούμε έναν μαθητή ως προς τις μαθησιακές δυσκολίες και τα δυνατά σημεία του; 
• Πώς σχεδιάζουμε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρέμβασης; 
• Πώς και ποιους παιδαγωγικούς στόχους βάζουμε;
• Ποια είναι τα διαδοχικά βήματα που χρειάζονται για να τους πετύχουμε;
• Ποιο είναι το κατάλληλο υλικό ασκήσεων και μεθόδων που πρέπει να εφαρμόσουμε;
• Πώς αναθεωρούμε τον αρχικό μας σχεδιασμό όταν παρατηρούμε δυσκολία ή αδυναμία ανταπόκρισης από τον μαθητή μας;

Μέσα λοιπόν από την ανάγκη να απαντηθούν τα παραπάνω ερωτήματα και να δοθούν οι κατάλληλες κατευθύνσεις, τα τελευταία 9 χρόνια, έχουν προκύψει πολλές και ενδιαφέρουσες συνεργασίες εποπτείας με ειδικούς θεραπευτές από όλη την Ελλάδα.

Οι συνεργασίες ατομικής εποπτείας κάθε σχολική χρονιά δημιουργούνται με στόχο να προσφέρουν έναν ασφαλή και υποστηρικτικό χώρο, όπου Ειδικοί παιδαγωγοί από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό να μπορούν να λάβουν εξειδικευμένη καθοδήγηση,  να συζητήσουν για τα περιστατικά που αναλαμβάνουν, να ανταλλάξουν σκέψεις, να εμπλουτίσουν το παιδαγωγικό τους υλικό (εκτυπώσιμο και κιναισθητικό-αισθητηριακό) και να εξελίξουν την παιδαγωγική και επαγγελματική τους πρακτική.

Τι είναι όμως μια εποπτεία εξ αποστάσεως; Πώς ακριβώς γίνεται;

Για να πετύχουμε σαφή και άμεση πληροφόρηση, κατά τη διάρκεια κάθε σχολικού έτους, διοργανώνονται σχετικές Online ημερίδες, στις οποίες μπορείτε όλοι οι Ειδικοί παιδαγωγοί να έχετε δωρεάν την εμπειρία μιας εξατομικευμένης online εποπτείας και να λάβετε όλες τις σχετικές πληροφορίες.

Πληροφορίες της Online Ημερίδας:

• Ημέρα: Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου 2026
• Ώρες: 10:00 - 13:00
• Διάρκεια: η κάθε δωρεάν ατομική εποπτεία διαρκεί 25'
• Ο/η ειδικός/ή παιδαγωγός θα πρέπει να επιλέξει μια διαθέσιμη συνεδρία:

• συμπληρώνοντας τη φόρμα δήλωσης συμμετοχής εδώ

• Αφού δηλώσετε ενδιαφέρον θα ακολουθήσει τηλεφωνική επικοινωνία για επιβεβαίωση της διαθεσιμότητας και τελική δέσμευση της ώρας.

Στην online συνάντηση μας θα έχετε την ευκαιρία να ενημερωθείτε για:

• το τι ακριβώς είναι μια online εποπτεία 
• πως αυτή εφαρμόζεται

• το κόστος

• τη συχνότητα

Οι πληροφορίες αυτές είναι χρήσιμες για τον ειδικό παιδαγωγό που θέλει να ξεκινήσει άμεσα μια εποπτική συνεργασία αλλά και για αυτόν που θέλει να ενημερωθεί και να προγραμματίσει μελλοντικά μια σχέση εποπτείας.

Οι προϋποθέσεις είναι απλές:

• σύνδεση internet
• πρόγραμμα Teams

Για να κλείσετε την ατομική δωρεάν συνεδρία σας:

•  συμπληρώνετε τη φόρμα δήλωσης συμμετοχής 

Σημαντική παρατήρηση: Επειδή ο αριθμός των συμμετοχών κάθε φορά είναι μεγάλος και οι διαθέσιμες συνεδρίες δεσμεύονται αρκετές ημέρες νωρίτερα, δηλώστε άμεσα συμμετοχή για να ρυθμίσουμε την ώρα της δωρεάν εποπτείας σας.

Φόρμα δήλωσης συμμετοχής:

(θα ακολουθήσει τηλεφωνική επικοινωνία 

για την επιβεβαίωση της διαθεσιμότητας και την τελική δέσμευση της ώρας)

Dyslexia at Home Insights! Πώς θα δημιουργήσουμε λειτουργικό, αυθεντικό γραπτό λόγο για παιδιά με ΜΔ; 10 παραδείγματα!

Αυτό που κάνει τη γραφή λειτουργική είναι ο πραγματικός σκοπός και ο αληθινός αποδέκτης!

Τι ορίζουμε ως λειτουργικό γραπτό λόγο;

Ο λειτουργικός γραπτός λόγος αναφέρεται στην ικανότητα του ατόμου να χρησιμοποιεί τη γραφή με συγκεκριμένο σκοπό, ώστε να επικοινωνεί, να οργανώνει πληροφορίες και να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε πραγματικές ανάγκες της καθημερινής ζωής, όπως η σύνταξη ενός μηνύματος, μιας λίστας, μιας σημείωσης ή ενός ηλεκτρονικού μηνύματος.

Με αυτή την έννοια, η αξία της γραφής δεν περιορίζεται στην ορθογραφική ή γραμματική της ακρίβεια, αλλά συνδέεται κυρίως με το αν επιτυγχάνει τον επικοινωνιακό και πρακτικό της σκοπό.

Τι σημαίνει αυτό για παιδιά με Δυσλεξία και ΕΜΔ;

Στο πλαίσιο της Ειδικής Αγωγής, ο λειτουργικός γραπτός λόγος αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα παιδιά με δυσλεξία και άλλες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, καθώς η γραπτή έκφραση συχνά επιβαρύνεται από δυσκολίες στην ορθογραφία, στη σύνταξη, στην οργάνωση και στη μεταφορά των ιδεών στο γραπτό. 

Η διδασκαλία, επομένως, δεν είναι σκόπιμο να περιορίζεται στην παραγωγή εκτενών σχολικών κειμένων, αλλά να περιλαμβάνει αυθεντικές και λειτουργικές περιστάσεις επικοινωνίας, στις οποίες το παιδί χρησιμοποιεί τη γραφή για έναν σαφή και ουσιαστικό σκοπό. 

Ένα μήνυμα στη μητέρα, μια σύντομη σημείωση, μια λίστα ή ένα ηλεκτρονικό μήνυμα αποτελούν παραδείγματα δραστηριοτήτων που μπορούν να κάνουν τη γραφή περισσότερο meaningful, προσβάσιμη και συνδεδεμένη με την καθημερινή ζωή του παιδιού.

Τι δείχνουν οι έρευνες;

Υπάρχει αρκετά ισχυρή βιβλιογραφική βάση για τον λειτουργικό γραπτό λόγο.

Χρειάζεται όμως μια σημαντική διάκριση:

Η έρευνα δεν χρησιμοποιεί πάντα τον ακριβή όρο: λειτουργικός γραπτός λόγος. Θα τον βρούμε ως authentic writing, meaningful writing, purposeful writing, writing for authentic audiences and purposes, functional writing, social/communicative writing ή μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο του process writing.

Η έρευνα δείχνει περισσότερο ότι όταν ο μαθητής με δυσλεξία/ειδικές μαθησιακές δυσκολίες διδάσκεται γραφή μέσα σε αυθεντικό, επικοινωνιακό πλαίσιο, με ρητή και συστηματική διδασκαλία στρατηγικών, μοντελοποίηση, ανατροφοδότηση και επαναλαμβανόμενη πρακτική, μπορεί να βελτιώσει την παραγωγή γραπτού λόγου.

Τι σημαίνει λειτουργική γραπτή δραστηριότητα στην πράξη;

Aς δώσουμε 10 παραδείγματα για το πως μπορούμε να μετατρέψουμε παραδοσιακές γραπτές ασκήσεις σε λειτουργικές επικοινωνιακές δραστηριότητες:

Παραδοσιακή άσκηση	Λειτουργική/επικοινωνιακή δραστηριότητα
Γράψε 5 προτάσεις	Γράψε μήνυμα σε έναν φίλο
Συμπλήρωσε τα κενά	Συμπλήρωσε μια πραγματική αίτηση
Αντιγραφή προτάσεων	Γράψε μια λίστα που χρειάζεσαι
Περιγραφή εικόνας	Γράψε λεζάντα για μια φωτογραφία
Γράψε έκθεση	Γράψε επιστολή με συγκεκριμένο αποδέκτη
Φτιάξε προτάσεις με λέξεις	Γράψε οδηγίες για να κάνει κάποιος κάτι
Γράψε για το καλοκαίρι	Γράψε μήνυμα για να οργανώσεις μια καλοκαιρινή                             δραστηριότητα
Απάντησε σε ερωτήσεις	Γράψε ερωτήσεις που θα κάνεις σε έναν συμμαθητή
Γράψε μια παράγραφο	Γράψε μια μικρή κριτική/άποψη για πραγματικό θέμα
Γράψε ιστορία	Δημιούργησε ιστορία για συγκεκριμένο κοινό

Για να πετύχει τον επικοινωνιακό χαρακτήρα της γραφής ο μαθητής χρειάζεται να απαντάει σε συγκεκριμένα ερωτήματα:

• Γιατί γράφω;
• Σε ποιον γράφω;
• Τι θέλω να πετύχω με αυτό που γράφω;

Έτσι λοιπόν, θα κλείσουμε όπως ξεκινήσαμε αυτό το άρθρο, για να τονίσουμε ότι το επικοινωνιακό, αυθεντικό πλαίσιο της γραπτής δραστηριότητας μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στο κίνητρο και στην έκφραση του παιδιού με δυσλεξία και να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της συστηματικής παρέμβασης στη γραπτή έκφραση.

Εάν θέλετε την εκτυπώσιμη γραπτή δραστηριότητα που εμφανίζεται στη φωτογραφία: "Η αγαπημένη μου στιγμή" μπορείτε να τη βρείτε εδώ.

Βιβλιογραφία:

1. Englert, C. S., & Mariage, T. V. (1991). Shared Understandings: Structuring the Writing Experience Through Dialogue. Journal of Learning Disabilities, 24(6), 330–342. DOI: 10.1177/002221949102400602.
2. Gersten, R., & Baker, S. (2001). Teaching Expressive Writing to Students with Learning Disabilities: A Meta-Analysis. The Elementary School Journal, 101(3), 251–272. DOI: 10.1086/499668.
3. Berninger, V. W., Nagy, W., Tanimoto, S., Thompson, R., & Abbott, R. D. (2015). Computer Instruction in Handwriting, Spelling, and Composing for Students with Specific Learning Disabilities in Grades 4 to 9. Computers & Education, 81, 154–168. DOI: 10.1016/j.compedu.2014.10.005.
4. Lee, Y., & De La Paz, S. (2021). Science Writing Intervention Research for Students With and At Risk for Learning Disabilities, and English Learners: A Systematic Review. Learning Disability Quarterly, 44(4), 261–274. DOI: 10.1177/07319487211018213.
5. Kokkali, V., & Antoniou, F. (2024). A meta-analysis of almost 40 Years of research: Unreleasing the power of written expression in students with learning disabilities. Educational Research Review. DOI: 10.1016/j.edurev.2024.100592.
6. Kokkali, V., & Antoniou, F. (2026). Effectiveness of a self-regulated strategy development intervention on reading comprehension and written expression in students with specific learning disabilities affecting reading and writing: an experimental study. Reading and Writing.
7. Öğülmüş, K. (2024). Improving persuasive writing skills of high school students with specific learning disabilities: STOP and DARE strategy. Dyslexia. DOI: 10.1002/dys.1788.
8. Χρυσοχόου, Ε., Ρούσσος, Π., & Δημητροπούλου, Π. Δεξιότητες παραγωγής γραπτού λόγου σε παιδιά με και χωρίς δυσλεξία: ομοιότητες και διαφορές.
9. Ayaz et al. (2026). Existing interventions for the management of different types of dysgraphia or specific learning disorder in written expression: a scoping review. BMJ Open, 16(7), e113327. DOI: 10.1136/bmjopen-2025-113327. 

 

Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!

✺ Τρόποι συνεργασίας:

Ειδικοί Παιδαγωγοί:

Γονείς:

Άσπα Μητρακάκη

Ειδική Παιδαγωγός - Κοινωνική Ανθρωπολόγος

ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

email: amitrakaki@gmail.com

fb & instagram