- Ορθογραφία
- Διάκριση συνδυασμών /τσ/ και /στ/
- Οπτική διάκριση
- Ανάγνωση και οπτική διαδοχική μνήμη
- Γραφοκινητική ενίσχυση
Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!
Η Κοινωνική Ανθρωπολόγος και Ειδική Παιδαγωγός, Άσπα Μητρακάκη αναλύει ασκήσεις, μεθόδους, στρατηγικές για παιδιά με Δυσλεξία και Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες.
Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!
Αυτή η γραπτή απεικόνιση διέπεται από συγκεκριμένους κανόνες και κάθε μαθητής καλείται να τους μάθει κατά τη διάρκεια της φοίτησης του στη Δημοτική εκπαίδευση. Και παρ' όλο που πρόκειται για μια σύμβαση της Γλώσσας και όχι για ένα εγγενές χαρακτηριστικό της, η ορθογραφία παίζει καθοριστικό ρόλο στην εκπαίδευση των μαθητών.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι η ορθογραφία είναι μια εξαιρετικά σύνθετη διαδικασία και οι περισσότεροι άνθρωποι είναι σε θέση να διαβάσουν περισσότερες λέξεις από όσες µπορούν να ορθογραφήσουν µε ακρίβεια. (∆ηµήτριος Αναστασίου, Αναστασία Μπαντούνα)
Τα παιδιά που εμφανίζουν δυσκολίες στην ορθογραφημένη γραφή, κατά πλειοψηφία, έχουν τη γνώση των καταληκτικών κανόνων, τους οποίους όμως δεν εφαρμόζουν με επιτυχία στην αυθόρμητη γραφή.
Για την αντιμετώπιση των ορθογραφικών λαθών σε παιδιά με Μαθησιακές δυσκολίες έχουν προταθεί και έχουν καταγραφεί από την επιστημονική κοινότητα μεγάλος αριθμός μεθόδων και διδακτικών πρακτικών.
Η άσκηση του συγκεκριμένου άρθρου ορίζει ως στόχο την εξάσκηση του μαθητή με ΜΔ στην καταληκτική ορθογραφία σε επίπεδο λέξης. Για άλλη μια φορά επιλέγουμε να εντάξουμε την Κιναίσθηση στη μαθησιακή διαδικασία. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η προσέγγιση της καταληκτικής ορθογραφίας με αισθητηριακούς τρόπους έχει πολλαπλά οφέλη στην καλύτερη αυτοματοποίηση της.
Η παρέμβαση έγινε για τη διάκριση των φωνητικά ίδιων καταλήξεων:
Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2002 από τη Μάνιου-Βακάλη σε παιδιά όλων των τάξεων του Δημοτικού σχολείου, καταγράφηκε ως συχνότερο λάθος, η σωστή ορθογραφική απόδοση του γραφήματος /ι/.
Υλικά: play dough, χαρτιά, μαρκαδόρος
Αρχικά γράφουμε τις λέξεις χωρίς την κατάληξη τους. Έπειτα βάζουμε για κάθε λέξη μια μικρή μπάλα από play dough σχηματίζοντας τα "κουμπιά"!
Το παιδί κοιτάει τη λέξη και πατάει το σωστό κουμπί.
Η άσκηση μπορεί να εφαρμοστεί για την ενίσχυση της ορθογραφίας σε πολλά σχήματα λέξεων:
Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!
Ένα σίγουρα αναπόσπαστο κομμάτι των αλφαβητικών γλωσσικών συστημάτων είναι και η κατάκτηση της δεξιότητας της ορθογραφημένης γραφής.
Ορθογραφία σημαίνει ότι μια λέξη μπορεί να γραφτεί σωστά μόνο με έναν τρόπο. Η ορθογραφία θεωρείται μια δύσκολη και σύνθετη γνωστική διεργασία, δυσκολότερη και από την ανάγνωση, καθώς δεν υπάρχουν άλλα βοηθητικά στοιχεία που να μπορούν να την ενισχύσουν.
Όλοι οι ειδικοί και οι ερευνητές του χώρου συμφωνούν ότι η ορθογραφία περνά από συγκεκριμένα αναπτυξιακά στάδια. Η Frith (1985) μίλησε για 3 βασικά στάδια ανάπτυξης της ορθογραφημένης γραφής, ενώ η Bailet (1991) πρότεινε ένα άλλο εξελικτικό μοντέλο της ορθογραφίας που αναλύεται σε 5 στάδια κατάκτησης.
Τα παιδιά με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες εμφανίζουν και εκφράζουν τις δυσκολίες τους στην ορθογραφία με πολλούς τρόπους πχ. φωνολογική ορθογραφία, φτωχό οπτικό λεξιλόγιο, συστηματικά καταληκτικά λάθη, θεματικά λάθη, ασταθή ορθογραφική επίδοση κλπ.
Σε ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα παρέμβασης μπορούν να εφαρμοστούν πολλές μη παραδοσιακές και εναλλακτικές τεχνικές και μέθοδοι για ανάπτυξη και βελτίωση της Ορθογραφίας.
Στο blog έχουν προταθεί πολλές τέτοιες εναλλακτικές τεχνικές υπο μορφή ασκήσεων και παιδαγωγικών δραστηριοτήτων όπως:
Ενώνω τις τελείες! Ορθογραφία ρημάτων με Κιναίσθηση!
9 Pop it τρόποι για τη Δυσλεξία!
Τράβηξε το σωστό! Κιναισθητικοί ορθογραφικοί κανόνες [video].
Σε αυτό το άρθρο θα παρουσιάσουμε άλλον έναν Κιναισθητικό τρόπο για να εφαρμόσει το παιδί με Δυσλεξία και ΕΜΔ τους κανόνες της καταληκτικής ορθογραφίας για λέξεις σε:
Είδαμε αναλυτικά σε προηγούμενο άρθρο τι σημαίνει ακριβώς η αυτονομία της λέξης στη Φωνολογική επίγνωση.
Μπορείτε να επισκεφθείτε το άρθρο:
Εκεί παρουσιάσαμε έναν τρόπο άσκησης που σχεδιάσαμε η οποία ενισχύει τη δυνατότητα του παιδιού να ακούει σε μια πρόταση κάθε μια λέξη ξεχωριστά ως μια αυτόνομη ηχητική μονάδα. Άρα μπορεί να τις μετρήσει και να πει από πόσες λέξεις αποτελείται μια φράση ή πρόταση που ακούει, να αναγνωρίσει τη θέση της κάθε λέξης, δηλαδή ποια είναι πρώτη, τελευταία, δεύτερη ενώ είναι και σε θέση να χειριστεί κάθε λέξη, δηλαδή να την αφαιρέσει και να πει την υπόλοιπη φράση, να της αλλάξει θέση μέσα σε μια πρόταση κλπ.
Στη Λεξική επίγνωση (Ι) αναφερθήκαμε σε φράσεις με δυο λέξεις οι οποίες μπορούν εύκολα να αποδοθούν με εικόνες. Σκοπός ήταν να συνδέσουμε την κάθε λέξη με εικόνα και ένα μετρήσιμο υλικό.
Έτσι συνδυάσαμε:
Με μεγάλη χαρά περιμένω τις φωτογραφίες και video από τις εφαρμογές των ασκήσεων στους μαθητές σας σε Instagram και fb με mention για να μοιραζόμαστε όλοι τις εμπειρίες μας στην ειδική αγωγή!
Εδώ θα δουλέψουμε τη φωνολογική αυτονομία της λέξης!
Τι σημαίνει αυτονομία της λέξης στη Φωνολογική επίγνωση;
Σημαίνει να μπορώ να ακούω σε μια πρόταση κάθε μια λέξη ξεχωριστά ως μια αυτόνομη ηχητική μονάδα. Άρα μπορώ να τις μετρήσω και να πω από πόσες λέξεις αποτελείται μια φράση ή πρόταση που ακούω, να αναγνωρίσω τη θέση της κάθε λέξης δηλαδή ποια είναι πρώτη, τελευταία, δεύτερη ενώ είμαι και σε θέση να χειριστώ κάθε λέξη δηλαδή να την αφαιρέσω και να πω την υπόλοιπη φράση, να της αλλάξω θέση κτλ.
Στη Νηπιακή ηλικία παιδιά με ΜΔ αδυνατούν ή δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν με επιτυχία τις λέξεις από τις οποίες αποτελείται μια φράση ή πρόταση που ακούνε.
Τι κάνουμε για αυτό; Πώς ενισχύουμε αυτή τη δεξιότητα;
Υπάρχουν πολλές προφορικές ασκήσεις που γίνονται για την εκπαίδευση παιδιών με ΜΔ στη λεξική επίγνωση. Σε επόμενο άρθρο θα γίνει αναλυτική αναφορά για το ρεπερτόριο αυτών των ασκήσεων.
Ωστόσο σε αυτό το άρθρο θα παρουσιάσουμε μια άσκηση που συνδυάζει:
Πείτε μας τις εντυπώσεις σας και πάντα περιμένουμε με χαρά τις εφαρμογές σας σε φωτογραφίες και video σε Ιnstagram και Facebook με mention για να τις απολαύσουμε και να μοιραστούμε όλοι τις εμπειρίες μας στην Ειδική Αγωγή!