- Ορθογραφία
- Διάκριση συνδυασμών /τσ/ και /στ/
- Οπτική διάκριση
- Ανάγνωση και οπτική διαδοχική μνήμη
- Γραφοκινητική ενίσχυση
Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!
Η Κοινωνική Ανθρωπολόγος και Ειδική Παιδαγωγός, Άσπα Μητρακάκη αναλύει ασκήσεις, μεθόδους, στρατηγικές για παιδιά με Δυσλεξία και Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες.
Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!
Το φωτογραφικό υλικό και εδώ προέρχεται από τις εξ αποστάσεως παρεμβάσεις που γίνονται σε μαθητές και μαθήτριες με δυσλεξία και μαθησιακές δυσκολίες καθώς και από τις εφαρμογές που παρουσιάζουν οι ειδικοί παιδαγωγοί στις εποπτείες εξ αποστάσεως.
Η ανάγνωση πάντα ήταν και θα παραμείνει μια πράξη διάθεσης!
Η οπτική διαδοχική μνήμη είναι μια επιμέρους λειτουργία της οπτικής μνήμης και αναφέρεται στην ικανότητα του ατόμου να θυμάται και να αναπαράγει τη σωστή σειρά οπτικών πληροφοριών (π.χ. σύμβολα, γράμματα, αριθμούς, εικόνες).
Δεν αρκεί να «δω» κάτι και να το θυμάμαι (οπτική μνήμη).
Χρειάζεται να θυμάμαι και τη σειρά με την οποία το είδα.
Η οπτική διαδοχική μνήμη είναι κρίσιμη για:
Ο/Η παιδαγωγός γράφει λέξεις που περιλαμβάνουν αρχικά συμφωνικά συμπλέγματα (π.χ.θρανίο, πλατύ, στρώμα). Το αρχικό σύμπλεγμα επισημαίνεται με διαφορετικό χρώμα (π.χ. κόκκινο), ενώ το υπόλοιπο της λέξης παραμένει σε ουδέτερο χρώμα (π.χ. μαύρο).
Το παιδί:
Η διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί με διαφορετικές λέξεις, αυξάνοντας σταδιακά τον βαθμό δυσκολίας.
6 Οφέλη της σύνδεσης Ανάγνωσης και Οπτικής διαδοχικής μνήμης:
Ενίσχυση οπτικής διαδοχικής μνήμης
Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!
Η ικανότητα του παιδιού να αντιλαμβάνεται ότι ο προφορικός λόγος αποτελείται από διακριτές λέξεις και ότι αυτές οργανώνονται σε προτάσεις δεν είναι αυτονόητη, αλλά απαιτεί συστηματική και στοχευμένη παρέμβαση.
Μέσα από πολυαισθητηριακές δραστηριότητες, που συνδυάζουν τον προφορικό λόγο με οπτικά και χειραπτικά ερεθίσματα, τα παιδιά μπορούν να οικοδομήσουν σταδιακά αυτή τη δεξιότητα.
Μάλιστα σε αυτό το Dyslexia Tip εξηγούμε γιατί να επιλέξουμε μετρήσιμα υλικά.
Η παρούσα άσκηση αξιοποιεί μετρήσιμο υλικό (τουβλάκια ή αντίστοιχα αντικείμενα) ώστε να καταστήσει ορατή τη δομή της πρότασης. Με τον τρόπο αυτό, το παιδί δεν ακούει απλώς τις λέξεις, αλλά τις «μετρά», τις διαχωρίζει και τις οργανώνει, ενισχύοντας τη γλωσσική του επίγνωση και θέτοντας γερές βάσεις για την αναγνωστική και γραπτή ανάπτυξη.
Υλικά: τουβλάκια (η άλλα αντικείμενα)
Η άσκηση λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ προφορικού και γραπτού λόγου, ενισχύοντας σημαντικές δεξιότητες.
6 δεξιότητες που ενισχύει:
Φωνολογική επίγνωση (σε επίπεδο λέξης)
Οπτικοποίηση και αντιστοίχιση ήχου–έννοιας
Οργάνωση λόγου και προαναγνωστικές δεξιότητες (για παιδιά προσχολικής ηλικίας).
Ενίσχυση της κατανόησης της έννοιας της λέξης
Το παιδί μαθαίνει να διαχωρίζει τον συνεχή προφορικό λόγο σε μεμονωμένες, λεκτικές μονάδες, γεγονός που διευκολύνει τη μεταφορά αυτής της γνώσης στον γραπτό λόγο.
Υποστήριξη της αναγνωστικής αποκωδικοποίησης
Η σαφής αντίληψη των λέξεων ως ανεξάρτητων μονάδων βοηθά το παιδί να αντιστοιχίζει πιο αποτελεσματικά τον προφορικό με τον γραπτό λόγο κατά την ανάγνωση.
Βελτίωση της γραπτής έκφρασης και των ορίων των λέξεων
Μέσω της λεξικής επίγνωσης μειώνονται φαινόμενα όπως η συγκόλληση ή ο λανθασμένος διαχωρισμός λέξεων στη γραφή.
Ανάπτυξη της συντακτικής οργάνωσης του λόγου
Η κατανόηση της δομής της πρότασης ενισχύει την ικανότητα του παιδιού να οργανώνει σωστά τον γραπτό του λόγο.
Ενίσχυση της μεταγλωσσικής επίγνωσης
Το παιδί αποκτά μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στη γλώσσα, γεγονός που διευκολύνει την αυτοδιόρθωση κατά την ανάγνωση και τη γραφή.
Υποστήριξη παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες
Η χρήση χειραπτικού και πολυαισθητηριακού υλικού μειώνει το γνωστικό φορτίο και καθιστά την άσκηση προσβάσιμη, φιλική και αποτελεσματική για μαθητές με δυσλεξία.
Τέτοιες ασκήσεις ενισχύουν τη σύνδεση προφορικού και γραπτού λόγου, προσφέροντας στα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες σταθερές βάσεις για την αναγνωστική και γραπτή τους ανάπτυξη.
Δείτε την άσκηση και σε video:
Περισσότερες αισθητηριακές ασκήσεις φωνολογικής επίγνωσης:
Ένα αισθητηριακό εργαλείο και 8 ασκήσεις φωνολογικής επίγνωσης.
Η τσέπη με τις λέξεις! Για τις αντιμεταθέσεις γραμμάτων στα γραπτά παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες.
Ακούω τις φωνούλες της λέξης! Φωνολογική επίγνωση για παιδιά με δυσλεξία.
Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!
Οδηγίες:
Η αντιστοίχιση “ένα γράμμα – ένα τετραγωνάκι – ένα φώνημα” βοηθά το παιδί να καταλάβει:
ότι η λέξη αποτελείται από επιμέρους ήχους (φωνήματα),
πώς κάθε ήχος αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο γράμμα,
πώς οι ήχοι μπαίνουν σε σωστή σειρά για να σχηματίσουν μια λέξη.
Αυτό είναι από τα θεμέλια της αναγνωστικής δεξιότητας, και συχνά δυσκολεύει ιδιαίτερα τα παιδιά με δυσλεξία.
Τα παιδιά με δυσλεξία συχνά δυσκολεύονται στη σειρά των γραμμάτων ή στην κατεύθυνση (π.χ. αντιστροφές).
Τα τετραγωνάκια:
δίνουν σταθερό σημείο εκκίνησης,
εξασφαλίζουν ότι τα γράμματα μπαίνουν το ένα μετά το άλλο χωρίς να αλλάζει η σειρά,
βοηθούν να κρατηθεί σταθερή η κατεύθυνση γραφής.
Έτσι ενισχύεται ο μηχανισμός ακολουθίας.
Αυτό δίνει στο παιδί τη δυνατότητα:
να ακούσει πιο προσεκτικά τα φωνήματα,
να σκέφτεται πριν γράψει,
να ελέγχει αν το γράμμα που σκέφτηκε είναι το σωστό.
Μαθαίνει έτσι στρατηγικές αυτοδιόρθωσης.
Το παιδί:
έχει ένα σαφές οπτικό στόχο (το τετραγωνάκι),
μπορεί να ρυθμίσει καλύτερα το μέγεθος και τη θέση του γράμματος,
Αυτό βοηθά ιδιαίτερα παιδιά με αδύναμη οπτικοκινητική οργάνωση.
Όταν η γραφή γίνεται πιο ξεκάθαρη και οργανωμένη:
μειώνονται τα λάθη,
το παιδί αισθάνεται ότι «τα καταφέρνει»,
ενισχύεται η αυτοπεποίθηση,
μειώνεται το άγχος που σχετίζεται με το γράψιμο και την ορθογραφία.
Η ψυχολογική αυτή διάσταση είναι καθοριστική για την πρόθεση και τη συνέπεια στην εξάσκηση.
Αν αναζητάτε έναν τρόπο συνεργασίας ενημερωθείτε και μη διστάσετε να επικοινωνήσετε!